Ureaplasma urealyticum insanın sidik-cinsiyyət sistemində rast gəlinən, çox kiçik ölçülü və hüceyrə divarı olmayan bakteriyalardan biridir. Bu mikroorqanizm Ureaplasma qrupuna daxildir və daha geniş mənada Mycoplasma ailəsinə aiddir. Bu xüsusiyyət onun digər bakteriyalardan fərqli davranmasına və bəzi antibiotiklərə qarşı təbii müqavimət göstərməsinə səbəb olur.
Ureaplasma urealyticum çox vaxt insan orqanizmində simptomsuz şəkildə mövcud ola bilər. Bu o deməkdir ki, bəzi insanlar bu bakteriyanı daşıyır, lakin heç bir narahatlıq hiss etmirlər. Lakin müəyyən hallarda, xüsusilə immun sistemi zəiflədikdə və ya digər infeksiyalarla birlikdə olduqda, bu mikroorqanizm aktivləşərək müxtəlif xəstəliklərə səbəb ola bilər.
Bu məqalədə Ureaplasma urealyticum haqqında geniş və ətraflı məlumat veriləcək, onun yayılma yolları, simptomları, diaqnostikası, müalicəsi və qarşısının alınması üsulları sadə və anlaşılan şəkildə izah ediləcəkdir.
Ureaplasma urealyticum nedir
Ureaplasma urealyticum-un xüsusiyyətləri
Ureaplasma urealyticum digər bakteriyalardan bir neçə əsas xüsusiyyətinə görə fərqlənir. Onun ən diqqətəlayiq xüsusiyyəti hüceyrə divarının olmamasıdır. Bu səbəbdən klassik antibiotiklərin bir hissəsi, xüsusilə penisillin qrupuna aid olanlar bu bakteriyaya təsir göstərmir.
Bu mikroorqanizm sidik-cinsiyyət yollarının selikli qişasında yaşayır və ureanı parçalayaraq enerji əldə edir. Məhz bu xüsusiyyətinə görə ona “ureaplasma” adı verilmişdir. Normal şəraitdə bu bakteriya bəzi insanlarda heç bir problem yaratmadan mövcud ola bilər, lakin müəyyən şərtlər altında patogen xüsusiyyət qazana bilər.
Ureaplasma urealyticum həm qadınlarda, həm də kişilərdə rast gəlinir və əsasən cinsi əlaqə yolu ilə ötürülür. Bu səbəbdən o, çox vaxt cinsi yolla ötürülən infeksiyalar kontekstində araşdırılır.
Yoluxma yolları və yayılması
Ureaplasma urealyticum-un yayılmasının əsas yolu qorunmamış cinsi əlaqədir. Bu bakteriya vaginal, oral və anal əlaqə zamanı bir insandan digərinə keçə bilər. Lakin bu, onun yeganə ötürülmə yolu deyil.
Ana bətnində olan körpəyə də bu mikroorqanizm keçə bilər. Hamilə qadın bu bakteriyanı daşıyırsa, doğuş zamanı və ya hamiləlik dövründə uşağa ötürülmə ehtimalı mövcuddur. Bu vəziyyət yeni doğulmuş körpələrdə müəyyən sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər.
Bəzi hallarda, Ureaplasma urealyticum insanın öz mikroflorasının bir hissəsi kimi də mövcud olur. Bu zaman o, xəstəlik yaratmadan yaşayır və yalnız müəyyən şəraitdə aktivləşir.
Risk faktorları
Ureaplasma urealyticum infeksiyasının inkişaf etməsi üçün bir sıra risk faktorları mövcuddur. Bunların arasında tez-tez partnyor dəyişmək, qorunmamış cinsi əlaqə, immun sisteminin zəifləməsi və digər cinsi yolla ötürülən infeksiyaların mövcudluğu xüsusi yer tutur.
Eyni zamanda, hormonal dəyişikliklər, xüsusilə qadınlarda, bu bakteriyanın aktivləşməsinə səbəb ola bilər. Hamiləlik dövrü də risk faktorları arasında sayılır, çünki bu dövrdə immun sistemində dəyişikliklər baş verir.
Gigiyena qaydalarına düzgün riayət etməmək və tibbi prosedurlar zamanı steril şəraitin pozulması da infeksiyanın yayılmasına təsir göstərə bilər.
Ureaplasma urealyticum-un yaratdığı xəstəliklər
Bu bakteriya müxtəlif xəstəliklərə səbəb ola bilər və bu xəstəliklər həm qadınlarda, həm də kişilərdə fərqli şəkildə özünü göstərir. Kişilərdə daha çox uretrit, yəni sidik kanalının iltihabı müşahidə olunur. Bu zaman sidik ifrazı zamanı yanma hissi və axıntı kimi simptomlar ortaya çıxa bilər.
Qadınlarda isə bu mikroorqanizm vaginit, servisit və pelvik iltihabi xəstəliklərə səbəb ola bilər. Bu hallarda vaginal axıntı, qoxu, qarın alt hissəsində ağrı və diskomfort hissi meydana gəlir.
Bundan əlavə, Ureaplasma urealyticum sonsuzluqla da əlaqələndirilir. Bu bakteriya reproduktiv sistemə təsir edərək spermanın keyfiyyətini azalda və ya qadınlarda yumurtalıq funksiyasını poza bilər.
Hamiləlik və Ureaplasma urealyticum
Hamiləlik dövründə Ureaplasma urealyticum xüsusi diqqət tələb edən bir infeksiyadır. Bu bakteriya vaxtından əvvəl doğuş, düşük və ya körpədə infeksiya kimi ağır nəticələrə səbəb ola bilər.
Bəzi tədqiqatlar göstərir ki, bu mikroorqanizm amniotik mayedə iltihab yarada bilər və bu da dölün inkişafına mənfi təsir göstərə bilər. Buna görə də hamilə qadınlarda bu bakteriyanın vaxtında aşkarlanması və müalicəsi olduqca vacibdir.
Simptomlar
Ureaplasma urealyticum çox vaxt simptomsuz keçə bilər. Lakin simptomlar ortaya çıxdıqda, onlar adətən qeyri-spesifik olur və digər infeksiyalarla qarışdırıla bilər.
Kişilərdə sidik ifrazı zamanı yanma, uretradan axıntı və qaşınma kimi əlamətlər müşahidə oluna bilər. Qadınlarda isə vaginal axıntı, xoşagəlməz qoxu, qarın alt hissəsində ağrı və cinsi əlaqə zamanı diskomfort hissi yarana bilər.
Bəzi hallarda bu bakteriya uzun müddət heç bir simptom vermədən orqanizmdə qala bilər və yalnız təsadüfi analizlər zamanı aşkar edilir.
Diaqnostika üsulları
Ureaplasma urealyticum-un diaqnozu laborator analizlər vasitəsilə qoyulur. Ən dəqiq üsullardan biri PCR testidir. Bu test bakteriyanın DNT-sini aşkar etməyə imkan verir və yüksək dəqiqliklə nəticə verir.
Bundan əlavə, mikrobioloji kultivasiya üsulu da istifadə olunur, lakin bu üsul daha çox vaxt tələb edir. Qadınlarda vaginal yaxma, kişilərdə isə uretral nümunə götürülərək analiz aparılır.
Diaqnostika zamanı digər infeksiyaların da yoxlanılması vacibdir, çünki Ureaplasma urealyticum çox vaxt digər bakteriyalarla birlikdə mövcud olur.
Müalicə üsulları
Ureaplasma urealyticum-un müalicəsi antibiotiklərlə aparılır. Lakin bu bakteriyanın hüceyrə divarı olmadığı üçün bəzi antibiotiklər təsirsiz olur. Ən çox istifadə olunan dərmanlar makrolidlər və tetrasiklinlər qrupuna aiddir.
Müalicə zamanı hər iki partnyorun eyni vaxtda müalicə olunması vacibdir. Əks halda, infeksiya yenidən ötürülə bilər. Müalicə müddəti və dərman seçimi həkim tərəfindən müəyyən edilir.
Müalicə tamamlandıqdan sonra təkrar analiz aparılaraq bakteriyanın tam aradan qalxıb-qalmadığı yoxlanılmalıdır.
Qarşısının alınması
Ureaplasma urealyticum infeksiyasının qarşısını almaq üçün əsas tədbirlərdən biri qorunmuş cinsi əlaqədir. Prezervativ istifadəsi bu bakteriyanın ötürülmə riskini əhəmiyyətli dərəcədə azaldır.
Eyni zamanda, müntəzəm tibbi müayinələr və analizlər infeksiyanın erkən mərhələdə aşkar edilməsinə kömək edir. Xüsusilə risk qrupuna daxil olan şəxslər üçün bu çox vacibdir.
Gigiyena qaydalarına riayət etmək və təsadüfi cinsi əlaqələrdən çəkinmək də profilaktik tədbirlər arasında yer alır.
0 Comments