Hindistan, minilliklərin tarixi, zəngin mədəniyyəti və müxtəlif inancları ilə bəşər sivilizasiyasının beşiklərindən biridir. Bu qədim torpaqlar, hər biri özündə saysız-hesabsız sirləri, əfsanələri və tarixi hadisələri yaşadan, bir-birindən fərqli, lakin hamısı müqəddəs sayılan şəhərlərlə doludur. Hind fəlsəfəsində və inanclarında xüsusi yeri olan bu şəhərlər, əsasən “Yeddilik Şəhərlər” və ya “Mokşa Puri” (azadlığa aparan şəhərlər) kimi tanınır. Bu şəhərlər, hindular üçün həm də ruhani axtarışın, təmizlənmənin və axirətdə nicatın simvoludur. Hər bir şəhərin özünəməxsus əhəmiyyəti, tanrıları və cənnətə aparan yollarla bağlı öz unikal hekayəsi var. Bu məqalədə biz, Hindistanın bu yeddi müqəddəs şəhərini, onların tarixi, əhəmiyyəti və bu əsrarəngiz yerlərə necə səyahət etmək barədə ətraflı məlumat verəcəyik. Bu, sadəcə bir tur deyil, əslində minilliklərin ruhunu duymaq, qədim inancları anlamaq və özünüzü bəşəriyyətin ən qədim sivilizasiyalarından birinin qoynunda tapmaq üçün bir səyahətdir.

1. Varanasi: Əbədiyyətin Sahilində Axan Ruhani Cərəyan

Hindistanın ən qədim və ən müqəddəs şəhərlərindən biri olan Varanasi, Qanq çayının sahilində yerləşir. Bu şəhər, həm də Benaras və ya Kashi kimi tanınır. Varanasi, hindular üçün ölümü deyil, əbədiyyəti təmsil edir. İnanclara görə, bu şəhərdə ölmək və ya külünün Qanq çayına səpilməsi, insana mokşa (azadlıq, nicat) qazandırır və Samsara (yenidən doğulma dövrü) çarxından qurtarır. Şəhərin əsasını təxminən 11-ci əsrdə qoyulduğu düşünülür, lakin arxeoloji tapıntılar bu ərazidə daha qədim məskunlaşmaların olduğunu göstərir. Varanasi, sadəcə bir dini mərkəz deyil, eyni zamanda Hindistanın ən böyük mədəni və intellektual mərkəzlərindən biri olmuşdur. Qədim dövrlərdə Varanasi, elm, musiqi, incəsənət və fəlsəfənin inkişaf etdiyi bir yer idi. Şəhərin dar küçələri, minlərlə illik məbədləri, qatları ilə Qanq çayına enən ghatları (çimərliklər/pilləkənlər) və hər addımda hiss olunan müqəddəs atmosferi, onu unikal edir. Qanq çayında edilən qayıq səyahətləri, xüsusilə günəşin doğuşu və ya batışı zamanı, unudulmaz bir təcrübədir. Bu ghatlarda həm canlılar, həm də ölülər üçün müxtəlif ayinlər yerinə yetirilir. Ən məşhur ghatlardan biri Dashashwamedh Ghatdır, burada hər axşam Ganga Aarti mərasimi keçirilir. Bu, alov, musiqi və dualarla dolu, möhtəşəm bir dini tamaşadır. Başqa bir diqqətəlayiq yer, Kashi Vishwanath Məbədidir, Şiva tanrısına həsr olunmuş bu məbəd, hindular üçün ən müqəddəs yerlərdən biridir. Varanasi’yə səyahət etmək üçün ən yaxşı vaxt, soyuq və quru qış aylarıdır (oktyabr-mart). Şəhərə hava, dəmir yolu və avtomobil yolu ilə asanlıqla çatmaq mümkündür. Varanasi hava limanı, Hindistanın böyük şəhərləri ilə əlaqəlidir. Dəmir yolu ilə, şəhərə Hindistanın müxtəlif hissələrindən gəlmək olar. Şəhərdə yerləşmək üçün çoxsaylı otellər, qonaq evləri və aşimlar mövcuddur.

2. Haridwar: Tanrıların Qapısı və Müqəddəs Qanqın Mənşəyi

Hindistanın şimalında, Uttarakhand ştatında, Himalay dağlarının ətəklərində yerləşən Haridwar, “Tanrıların Qapısı” deməkdir. Bu şəhər, Qanq çayının dağlardan enərək düzənliyə qovuşduğu yerdə yerləşir və bu səbəbdən də böyük müqəddəsliyə malikdir. Hindular üçün Haridwar, Qanq çayının mənşəyi kimi qəbul edilir və buradakı müqəddəs sularda çimmək, günahları yuyub ruhu təmizlədiyinə inanılır. Əfsanələrə görə, Haridwar, Tanrı Vişnu’nun ayağının düşdüyü yerdir. Şəhər, həm də “Saptarishi” (yeddi müdrik) ilə əlaqəli əfsanələri ilə məşhurdur. Onların Qanqı öz axınından ayırmaq üçün etdikləri dualar nəticəsində çay yeddi fərqli axına ayrılmış və Haridwar ərazisində yenidən birləşmişdir. Haridwar, həm də “Kumbh Mela” festivalının dörd əsas mərkəzindən biridir. Kumbh Mela, dünyanın ən böyük dini yığıncaqlarından biridir və hər 12 ildən bir Haridwar’da keçirilir. Bu festival zamanı milyonlarla insan müqəddəs sularda çimərək günahlarından təmizlənməyə çalışır. Şəhərin ən məşhur yerlərindən biri Har Ki Pauri ghatıdır. Bu ghat, Qanq çayının ən müqəddəs nöqtələrindən biri hesab olunur və burada hər axşam “Ganga Aarti” mərasimi keçirilir. Bu mərasim, Varanasi’dəkindən fərqli olaraq, daha sakit və ruhani bir atmosferdə baş tutur. Başqa bir diqqətəlayiq yer, Mayadevi Məbədidir, bu məbəd, Hindistanın 51 ən qədim Shakti Peethlarından biridir. Haridwar’a səyahət etmək üçün ən uyğun vaxt, qış aylarıdır (oktyabr-mart). Şəhərə hava, dəmir yolu və avtomobil yolu ilə asanlıqla çatmaq mümkündür. Haridwar hava limanı, Dehradun yaxınlığındadır və böyük şəhərlərlə əlaqəlidir. Dəmir yolu ilə, Hindistanın əksər böyük şəhərlərindən Haridwar’a birbaşa qatarlar mövcuddur. Şəhərdə müxtəlif qiymət kateqoriyalarında otellər, qonaq evləri və ashramlar tapmaq mümkündür.

3. Ujjain: Zəngin Tarixi və Astronomik Əhəmiyyəti Olan Şəhər

Hindistanın mərkəzində, Madhya Pradesh ştatında yerləşən Ujjain, ölkənin ən qədim şəhərlərindən biridir və yeddi müqəddəs şəhər arasında xüsusi bir yerə malikdir. Ujjain, həm də “Avanti” kimi tanınır və qədim dövrlərdə bir çox sivilizasiyanın mərkəzi olmuşdur. Bu şəhər, həm dini, həm də elmi əhəmiyyəti ilə seçilir. Astronomiya və astrologiya sahəsində Ujjain’in rolu olduqca böyükdür. Hindistanın milli saat dilimini təyin etmək üçün istifadə edilən “Qrinviç Meridianı”nın Hindistan ekvivalentinin bu şəhərdən keçdiyi hesab olunur. Ujjain, həm də “Mahakaleshwar Jyotirlinga” məbədi ilə məşhurdur. Bu məbəd, Şiva tanrısının 12 Jyotirlingadan birini özündə saxlayır və hindular üçün ən müqəddəs yerlərdən biridir. Məbədin ən diqqətəlayiq xüsusiyyəti, yer altı məbədgahıdır, burada tanrının heykəli yerləşir. Ujjain, həm də “Kumbh Mela” festivalının dörd əsas mərkəzindən biridir. Hər 12 ildən bir keçirilən bu böyük dini yığıncaq, şəhərə milyonlarla zəvvar cəlb edir. Şəhər, Shipra çayının sahilində yerləşir və bu çay da müqəddəs sayılır. Çay kənarında yerləşən ghatlar, dini ayinlər və çimmək üçün istifadə olunur. Ujjain’in tarixi, Mauryan İmperiyasına, Gupta İmperiyasına və digər böyük sülalələrə qədər uzanır. Şəhər, həm də qədim Hindistanın böyük astronomu Varahamihira’nın evi olmuşdur. Ujjain’ə səyahət etmək üçün ən yaxşı vaxt, oktyabr ayından mart ayına qədər olan dövrdür. Şəhərə dəmir yolu və avtomobil yolu ilə çatmaq mümkündür. Ujjain’in özünün hava limanı olmasa da, yaxınlıqdakı Indore hava limanı (təxminən 55 km) Hindistanın böyük şəhərləri ilə əlaqəlidir. Şəhərdə müxtəlif büdcələrə uyğun otellər və qonaq evləri mövcuddur.

4. Kanchipuram: Toxuculuğun və Məbədlərin Şəhəri

Hindistanın cənubunda, Tamil Nadu ştatında yerləşən Kanchipuram, “Min Məbəd Şəhəri” kimi tanınır və yeddi müqəddəs şəhərdən biri hesab olunur. Bu şəhər, həm dini, həm də sənətkarlıq əhəmiyyətinə malikdir. Kanchipuram, xüsusilə ipək toxuculuğu ilə məşhurdur. Burada istehsal olunan “Kanchipuram silk” sariləri, Hindistanda və dünya miqyasında ən yaxşı və ən dəbdəbəli tekstil məhsulları arasında sayılır. Bu sarilər, mürəkkəb naxışları, parlaq rəngləri və yüksək keyfiyyəti ilə seçilir. Şəhər, həm də bir çox qədim və əzəmətli Hindu məbədlərinə ev sahibliyi edir. Bu məbədlər, Dravidian memarlığının ən gözəl nümunələrindəndir. Ən məşhur məbədlərdən biri Kailasanathar Məbədidir, bu məbəd 8-ci əsrdə tikilmiş və Şiva tanrısına həsr olunmuşdur. Məbədin divarlarındakı heykəltəraşlıqlar və rəsmlər, o dövrün incəsənətini əks etdirir. Başqa bir diqqətəlayiq məbəd, Ekambareswarar Məbədidir, bu məbəd, beş əsas elementdən biri olan “torpaq” elementini təmsil edir. Varadaraja Perumal Məbədi isə Vişnu tanrısına həsr olunmuşdur və dravid memarlığının başqa bir möhtəşəm nümunəsidir. Kanchipuram, həm də Hindistanın qədim paytaxtlarından biri olmuşdur. Şəhər, Pallava, Chola, Vijayanagara və British hakimiyyətləri altında olmuşdur. Bu müxtəlif tarixi dövrlər, şəhərin memarlığında və mədəniyyətində öz izlərini qoymuşdur. Kanchipuram’a səyahət etmək üçün ən yaxşı vaxt, oktyabr ayından mart ayına qədər olan soyuq və quru mövsümdür. Şəhərə dəmir yolu və avtomobil yolu ilə çatmaq mümkündür. Yaxınlıqdakı ən böyük hava limanı Chennai Beynəlxalq Hava Limanıdır (təxminən 75 km). Şəhərdə müxtəlif büdcələrə uyğun otellər və qonaq evləri mövcuddur.

5. Dwarka: Krişnanın Əfsanəvi Şəhəri

Hindistanın qərbində, Gujarat ştatında, Arab dənizinin sahilində yerləşən Dwarka, Hindu mifologiyasında tanrı Krişnanın əfsanəvi paytaxtı kimi tanınır. Bu şəhər, yeddi müqəddəs şəhərdən biri olmaqla yanaşı, həm də Krişna ilə əlaqəli ən vacib ziyarətgahlardan biridir. Əfsanəvi Dwarka, əsrlər əvvəl dənizin altına batdığına inanılır, lakin bu gün gördüyümüz Dwarka, Krişnanın ölümündən sonra tikilmiş yeni şəhərdir. Şəhərin əsas diqqət mərkəzi, Dwarkadhish Məbədidir. Bu, Krişnaya həsr olunmuş ən qədim və ən müqəddəs məbədlərdən biridir və hər il milyonlarla zəvvar cəlb edir. Məbədin memarlığı, beş mərtəbəli və 72 sütundan ibarət olub, qədim hind memarlığının incəsənət nümunəsidir. Məbədin zirvəsində dalğalanan bayraq, dənizdən gələn qüvvələrdən qorunma simvoludur. Başqa bir diqqətəlayiq yer, Nageshwar Jyotirlinga məbədidir, bu məbəd, Şiva tanrısının 12 Jyotirlingadan birini özündə saxlayır. Dwarka, həm də müqəddəs çay olan Gomti çayının dənizlə qovuşduğu yerdə yerləşir. Çayda çimmək, günahları yuyub ruhu təmizlədiyinə inanılır. Şəhər, həm də “Dwarka” adı altında dənizdə aparılan arxeoloji qazıntılarla tanınır. Bu qazıntılar, əfsanəvi şəhərin varlığına dair bəzi sübutlar ortaya çıxarmışdır. Dwarka’ya səyahət etmək üçün ən yaxşı vaxt, oktyabr ayından mart ayına qədər olan qış mövsümüdür. Şəhərə dəmir yolu və avtomobil yolu ilə çatmaq mümkündür. Yaxınlıqdakı ən böyük hava limanı Jamnagar Hava Limanıdır (təxminən 137 km), lakin daha çox uçuş seçimi üçün Porbandar Hava Limanı (təxminən 100 km) və ya Rajkot Hava Limanı (təxminən 217 km) da istifadə oluna bilər. Şəhərdə müxtəlif büdcələrə uyğun otellər və qonaq evləri mövcuddur.

6. Mathura: Krişnanın Doğulduğu Əfsanəvi Yer

Hindistanın şimalında, Uttar Pradesh ştatında, Yamuna çayının sahilində yerləşən Mathura, Hindu mifologiyasında tanrı Krişnanın doğulduğu və uşaqlığını keçirdiyi yer kimi tanınır. Bu şəhər, yeddi müqəddəs şəhərdən biri olmaqla yanaşı, Krişna inanclarının mərkəzi hesab olunur. Mathura, tarixi boyunca bir çox imperiya və sülalənin hakimiyyəti altında olmuşdur. Şəhər, həm də “Mathura məktəbi” adlanan qədim hind incəsənətinin inkişafında böyük rol oynamışdır. Bu məktəb, 2-ci əsrdən 6-cı əsrə qədər hökmranlıq etmişdir. Şəhərin əsas diqqət mərkəzi, Krişnajanma Bhumi (Krişnanın Doğulduğu Yer) məbəd kompleksidir. Bu kompleks, Krişnanın doğulduğu yer hesab olunan zindan hücrəsinin üzərində tikilmişdir. Məbəd, həm də bir çox digər məbədləri, bağları və muzeyləri əhatə edir. Başqa bir diqqətəlayiq yer, Vishram Ghatdır, Yamuna çayının sahilində yerləşən bu ghat, Krişnanın uşaqlıq oyunlarından sonra dincəldiyi yer kimi tanınır. Burada hər axşam “Yamuna Aarti” mərasimi keçirilir. Mathura, həm də yaxınlıqdakı Vrindavan şəhəri ilə birlikdə, Krişna pərəstişkarları üçün əsas ziyarətgahlardan biridir. Vrindavan, Krişnanın uşaqlığını keçirdiyi yer kimi tanınır və minlərlə məbədi ilə məşhurdur. Mathura’ya səyahət etmək üçün ən yaxşı vaxt, oktyabr ayından mart ayına qədər olan soyuq və quru qış mövsümüdür. Şəhərə dəmir yolu və avtomobil yolu ilə asanlıqla çatmaq mümkündür. Mathura’nın özünün dəmir yolu stansiyası var və Hindistanın böyük şəhərləri ilə əlaqəlidir. Yaxınlıqdakı ən böyük hava limanı Delhi Beynəlxalq Hava Limanıdır (təxminən 150 km). Şəhərdə müxtəlif büdcələrə uyğun otellər və qonaq evləri mövcuddur.

7. Ayodhya: Ramın Müqəddəs Şəhəri

Hindistanın şimalında, Uttar Pradesh ştatında, Saryu çayının sahilində yerləşən Ayodhya, Hindu mifologiyasında tanrı Ramın doğulduğu və hökmranlıq etdiyi yer kimi tanınır. Bu şəhər, yeddi müqəddəs şəhərdən biri olmaqla yanaşı, Ram ilə əlaqəli ən vacib ziyarətgahlardan biridir. Ayodhya, qədim Hindistanın ən əhəmiyyətli şəhərlərindən biri olmuşdur və bir çox əfsanə və tarixi hadisə ilə əlaqələndirilir. Şəhərin ən diqqətəlayiq yeri, Ram Janmabhoomi məbəd kompleksidir. Bu kompleks, tanrı Ramın doğulduğu yer hesab olunur və uzun müddətdir ki, dini və siyasi mübahisələrin mərkəzində olmuşdur. Son illərdə məhkəmə qərarı ilə məbədin tikintisinə icazə verilmişdir. Ayodhya, həm də Hanuman Qari məbədi ilə məşhurdur. Bu məbəd, Ramın sadiq xidmətkarı Hanuman’a həsr olunmuşdur. Saryu çayı, Ayodhya üçün böyük müqəddəsliyə malikdir. Çayda çimmək, günahları yuyub ruhu təmizlədiyinə inanılır. Ayodhya, həm də bir çox digər qədim məbədlərə və ziyarətgahlara ev sahibliyi edir. Şəhər, Ramın hökmranlığı dövründə “Rama Rajya” (Ramın Padşahlığı) adlanan qızıl dövrün simvolu kimi qəbul edilir. Ayodhya’ya səyahət etmək üçün ən yaxşı vaxt, oktyabr ayından mart ayına qədər olan soyuq və quru qış mövsümüdür. Şəhərə dəmir yolu və avtomobil yolu ilə çatmaq mümkündür. Ayodhya’nın özünün dəmir yolu stansiyası var və Hindistanın böyük şəhərləri ilə əlaqəlidir. Yaxınlıqdakı ən böyük hava limanı Faizabad Hava Limanıdır (təxminən 10 km), lakin daha çox uçuş seçimi üçün Lucknow Hava Limanı (təxminən 120 km) da istifadə oluna bilər. Şəhərdə müxtəlif büdcələrə uyğun otellər və qonaq evləri mövcuddur.

Bu Müqəddəs Şəhərlərə Necə Səyahət Etməli?

Hindistanın yeddi müqəddəs şəhərinə səyahət etmək, unikal və dərin ruhani təcrübə təqdim edir. Bu səyahəti planlaşdırarkən, bir neçə vacib məqamı nəzərə almaq lazımdır:

1. Planlaşdırma və Tədqiqat: Hər bir şəhərin özünəməxsus əhəmiyyəti, dini ayinləri və ziyarət etməli olduğunuz yerlər var. Səyahətinizi planlaşdırmadan əvvəl, hər bir şəhər haqqında ətraflı məlumat toplayın. Hansı məbədləri ziyarət etmək istədiyinizi, hansı ayinlərdə iştirak etmək istədiyinizi və hansı mədəni təcrübələri yaşamaq istədiyinizi müəyyənləşdirin.

2. Nəqliyyat: Hindistan böyük bir ölkədir və şəhərlər arasında səyahət etmək üçün müxtəlif nəqliyyat vasitələrindən istifadə edə bilərsiniz. Hava yolları, sürətli qatarlar, adi qatarlar, avtobuslar və taksilər mövcuddur. Şəhərlər arasındakı məsafələri və səyahət müddətlərini nəzərə alaraq ən uyğun nəqliyyat növünü seçin. Hava limanları və dəmir yolu stansiyaları şəhərlərin mərkəzinə yaxın yerləşir.

3. Yerləşmə: Bu müqəddəs şəhərlərdə hər büdcəyə uyğun yerləşmə imkanları mövcuddur. Lüks otellərdən tutmuş, sadə qonaq evlərinə, ashramlara və hostellərə qədər geniş seçiminiz var. Ruhani təcrübəni dərinləşdirmək istəyənlər üçün ashramlarda qalmaq yaxşı bir seçim ola bilər.

4. Ən Uyğun Vaxt: Hindistana səyahət etmək üçün ən yaxşı vaxt, ümumiyyətlə oktyabr ayından mart ayına qədər olan qış mövsümüdür. Bu dövrdə hava sərin və quru olur, bu da gəzinti və ziyarətlər üçün daha əlverişlidir. Yay aylarında (aprel-iyun) hava çox isti və rütubətli ola bilər, musson mövsümü isə (iyul-sentyabr) yağışlı keçir.

5. Mədəniyyət və Əxlaq: Hindistanın müqəddəs şəhərlərinə səyahət edərkən, yerli adət-ənənələrə və mədəniyyətə hörmət etmək vacibdir. Məbədləri ziyarət edərkən, müvafiq geyim qaydalarına (qısa şalvar, açıq paltarlar qəbul olunmur) riayət edin və məbədin içində ayaqqabılarınızı çıxarın. Fotoqrafiya ilə bağlı qaydalara diqqət yetirin.

6. Sağlamlıq və Təhlükəsizlik: Səyahətə çıxmadan əvvəl, lazımi peyvəndləri alın və tibbi məsləhət üçün həkiminizlə danışın. Həmişə təmiz içməli su istifadə edin, küçə satıcılarından yemək alarkən diqqətli olun. Şəxsi əşyalarınıza diqqət yetirin və izdihamlı yerlərdə ehtiyatlı olun.

7. Ruhani Təcrübə: Bu şəhərlər sadəcə turistik yerlər deyil, eyni zamanda dərin ruhani təcrübələr yaşamaq üçün imkanlar təqdim edir. Meditasiya, yoga, dini mərasimlərdə iştirak və yerli insanlarla ünsiyyət, bu səyahətinizi daha mənalı edə bilər.

Nəticə

Hindistanın yeddi müqəddəs şəhəri – Varanasi, Haridwar, Ujjain, Kanchipuram, Dwarka, Mathura və Ayodhya – sadəcə coğrafi nöqtələr deyil, minilliklərin tarixi, dərin fəlsəfə və zəngin mədəniyyətin canlı şahidləridir. Hər bir şəhər, özündə unikal bir ruhani cərəyanı, əfsanələri və inancları daşıyır. Bu şəhərlərə edilən səyahət, bəşər sivilizasiyasının ən qədim köklərinə bir yolculuqdur. Bu, yalnız görməli yerləri ziyarət etmək deyil, həm də özünüzü Hindistanın qədim ruhu ilə birləşdirmək, inancların qüdrətini hiss etmək və bəşəriyyətin əbədi axtarışının bir parçası olmaq deməkdir. Bu müqəddəs yerləri ziyarət etmək, həyatda yeni bir perspektiv qazanmaq, ruhani təmizlənməyə nail olmaq və bəşər tarixinin ən dərin qatlarına səyahət etmək üçün unudulmaz bir fürsətdir. Bu səyahət, hər bir ziyarətçiyə özünəməxsus bir hədiyyə – dərin bir anlayış, ruhani bir aydınlanma və Hindistanın əbədi ruhu ilə bir bağ – təqdim edəcəkdir.

Murad Əliyev
MÜƏLLİF Murad Əliyev

0 Comments

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *