Xarkov Toyuqları: Tam Bələdçi, Baxım, Yumurta Verimi və Sağlamlıq

January 3, 2026

119 3 minutes read

Toyuqlar kənd təsərrüfatının ən qiymətli quşlarıdır — yumurta, ət və dözümlülük baxımından faydalı olmaqla yanaşı, kiçik təsərrüfatlar üçün ideal məhsuldarlıq mənbəyidir. Bu məqalədə “Xarkov toyuqları” adlandırılan toyuqlar haqqında ətraflı, SEO‑optimallaşdırılmış, yenicə başlayanlar üçün aydın izah verəcəm. Oxucu heç bir əvvəlki məlumata sahib deyilmiş kimi hər detalı addım‑addım izah edəcəyəm — həm praktik, həm də nəzəri cəhətdən. Biz təsadüfən sosial şəbəkə elanlarına baxıb qiymətlərə nəzər salmırıq — burada əsas məqsəd “Xarkov toyuqları” dedikdə nə başa düşülür və onları necə tanımaq barədə dolğun bilik təqdim etməkdir.

Xarkov toyuqlari haqqinda melumat

1. “Xarkov Toyuqları” — Bu Nədir?

Qısa cavab: “Xarkov toyuqları” adlandırılan quşlar bəzi fermerlər və satıcılar tərəfindən Xarkov (Kharkiv, Ukrayna) regionundan gələn və ya orada seleksiya edilən toyuq cinslərinə istinadən satılır. Ancaq bu ad heç də rəsmi tanınmış standart cins deyil — daha çox regional adlandırma və ya qarışıq yerli seçmə nəticəsində yaranan quşları təsvir edir. Yəni “Xarkov cinsi” kimi qeyd olunan toyuqlar çox vaxt müəyyən standartla yox, daha çox yerli genofondun praktik özəllikləri ilə xarakterizə olunur.

Əslində, Ukrayna və ətraf regionlarda rəsmən tanınan bəzi yerli cinslər var — məsələn Borkovskaya Barvistaya və Hercules kimi yumurta və ət yönümlü seleksiya edilmiş xəttlər. Bu cins və xəttlər “Xarkov toyuqları” kimi ictimai təsnif olunmasa da, Azərbaycanda və Azərbaycan bazarında belə satıla və ya tanına bilərlər.

2. Tarixi Kontekst: Regionun Toyuq Seleksiyası

Ukrayna Toyuq Seçmə Məktəbi

Ukrayna uzun illər boyu toyuq yetişdirmə və seleksiya işi ilə məşğul olmuş ölkələrdən biridir. Xüsusilə 20‑ci əsrdə Poltava, Xarkov və digər regionlarda yumurta verimi, dözümlülük və adaptasiya xüsusiyyətlərinə görə müxtəlif yerli xəttlər üzərində seleksiya aparılmışdır. Poltava cinsləri Ukrayna gene‑fondunun mühüm hissəsidir və Xarkov regionunda da bu genetik resurslar əsasında yeni xəttlərin yaradılması davam etmişdir.

Niyə “Xarkov”?

Xarkov bölgəsi Sovet dövründə və müstəqillik illərində qıcıqsız kənd təsərrüfatı elmi institutlarının yerləşdiyi mərkəzlərdən biri olub. Buna görə də fermerlər arasında buradan gələn və ya orada yetişdirilən toyuqlar “Xarkov toyuqları” kimi populyar sözlərlə xatırlanır. Bu ad rəsmi cins adı kimi deyil — daha çox regional təsəvvürdür.

3. Xarkov Toyuqlarının Xarakterik Xüsusiyyətləri

Aşağıdakı xüsusiyyətlər ümumi müşahidələrə əsaslanır — yəni bazar elanlarında və fermerlərin təsvirlərində verilən məlumata görə ümumi hesabatdır:

Görünüş və Bədən Quruluşu

Orta ölçülü bədən, nisbətən ləngər yumurtlayıcı funksiya və ət üçün kifayət qədər kütlə.
Əsas rənglər müxtəlif ola bilər — qaralı, boz‑qara, qara‑ağ qarışıqlarla rast gəlinə bilir.
Çox vaxt bu quşlar standartlaşdırılmış “show” cinslərinə bənzəməsə də, kənd təsərrüfatı üçün uyğun, təbii görünüşlü quşlardır.

Yumurta Verimi

Bazarda reklam olunan Xarkov toyuqları tez‑tez yumurtlayan toyuqlar kimi təsvir olunur — yəni onlar ildə stabil və yaxşı sayda yumurta verirlər. Məlumatlara görə bu quşlar artıq yumurtlamağa başlayan sağlam toyuqlar kimi satılırlar.

Sağlamlıq və Uyğunlaşma

Bu quşlar çox vaxt yerli iqlim və şəraitə uyğunlaşdırılmış, az qulluqla belə yaxşı həyat qabiliyyətinə malik kuşlar kimi göstərilir. Bazarda satıcılar tez‑tez vaksin olunmuş, sağlam quşlar təklif edirlər ki, bu da onların dözümlü olduğunu göstərir.

4. Niyə Bu Toyuqlar Populyardır?

Çoxməqsədli İstifadə

“Xarkov toyuqları” real olaraq həm yumurta, həm də ət üçün istifadə edilmək potensialına malikdir — bu isə onları kiçik təsərrüfatlar üçün çox cəlbedici edir.

Region Uyğunluğu və Az Qulluq Tələbi

Bu quşlar həm qapalı, həm də açıq şəraitdə yaşamağa adaptasiya ola bilirlər, buna görə də kiçik fermerlər və ailə təsərrüfatları üçün əlverişlidir.

Sosial və Ticarət Faktorlar

Azərbaycan və Qafqaz bazarında “Xarkov” adı tanınmış və geniş yayılmış söz kimi qəbul olunur — xərcli olmayan, asan satılan toyuqlar axtaran alıcılar üçün bu ad bir etiket rolunu oynayır.

5. Qulluq və Baxım — Uğurlu Yetişdirmənin Sirləri

Aşağıdakı məqamlar, istər yeni başlayan, istərsə də təcrübəli quşçular üçün praktik baxımdan vacibdir:

Qidalanma

İlk aylar yüksək proteinli qarışıqlar verin — cücələr daha sürətli böyüyər.
Yumurtlayan yaşa çatdıqda balanslaşdırılmış qidalar, kalsium əlavə edin ki, yumurta qabığı möhkəm olsun.

Yaşayış Şəraiti

Kölgəli, quru, ventilyasiya olunan yer təklif edin.
Yaz‑yay aylarında açıq sahədə dolaşmalarına icazə verin — bu, immuniteti gücləndirər.

Xəstəliklərə Qarşı Qorunma

Vaksinasiyalar, parazitə qarşı müalicələr vaxtında edilməlidir — bu mərhələdə quşların həyat keyfiyyəti və verimliliyi artır.

6. “Xarkov Toyuqları” Necə Seçilməli və Nə Qədər Qiymətə Alınır?

Bazarda “Xarkov toyuqları” kimi satışa qoyulan quşların qiymətləri regiona görə dəyişir, ancaq ümumi tendensiya göstərir ki:

Cücələr adətən daha aşağı qiymətə təklif olunur.
Yumurtlayan yaşa yaxın olan və ya artıq yumurta verən quşlar daha yüksək qiymətlərlə satılır.
Satıcılar sağlamlıq sertifikatları, vaksin statusu və artıq yumurta verimi barədə məlumatları qeyd etməyə çalışırlar.

Sadə desək, bu cür quşların alma‑satma qiymətləri bazarın tələb‑təklifinə və quşların yaşına görə dəyişir.

7. “Xarkov Toyuqları” və Gələcək Perspektivlər

Hybridləşmə və Rəqabət

Dünya quşçuluq bazarı getdikcə daha çox standart cinslər və yüksək məhsuldarlıq xətləri ilə zənginləşir. “Xarkov toyuqları” kimi lokal adlar gələcəkdə daha rəsmi növlərlə qarşılaşdırılaraq, genetik etibarlılıq və məhsuldarlıq standartlarına uyğunlaşdırıla bilər.