Qurban Bayramı İslam dünyasının ən müqəddəs günlərindən biridir. Bu bayramın ən əhəmiyyətli ibadəti — Qurban Bayramı namazıdır. Hər il bu mübarək gündə müsəlmanlar sübh erkən qalxır, dəstəmaz alır, bayram geyimini geyinir və məscidə — ya da açıq namaz yerinə — gedərək bu xüsusi namazı qılır. Qurban bayram namazı nece qılınır, nə vaxt qılınır, saat neçədə başlayır — bu məqalədə bu sualların hamısına ətraflı cavab tapa bilərsiniz.
Qurban bayramının namazı adi gündəlik namazlardan fərqli olaraq xüsusi qaydada qılınır: əlavə təkbirlər, xütbə, camaatla birlikdə namaz… Bu ibadətin düzgün yerinə yetirilməsi hər mömin müsəlman üçün önəmlidir. Aşağıda Azərbaycan Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin (QMİ) tövsiyələri əsasında qurban bayramı namazının tam izahını verəcəyik.
Qurban Bayramı Namazı Nədir?
Qurban bayramı namazı — İslam fiqhində “vacibi-kifayə” statusuna malik olan xüsusi bayram namazıdır. Hənəfi məzhəbinə görə bu namaz vacibdir; Şafiilərə görə isə sünnəti-müəkkədədir. Azərbaycanda hər iki məzhəbin ardıcılları olduğundan, bu namaz ümumi olaraq çox önəmli hesab edilir və böyük əksəriyyət tərəfindən qılınır.
Qurban bayramı namazı il ərzində yalnız bir dəfə — Zilhiccə ayının 10-da, yəni qurban bayramının birinci günü qılınır. Bu namaz iki rəkətdən ibarətdir və hər rəkətdə əlavə üç təkbir var. Namazdan sonra imam iki xütbə oxuyur.
Bu namazın camaat ilə birlikdə qılınması şərtdir — tək başına evdə qılınmır. Namazın qılındığı yer məscid, açıq meydan (namazgah) və ya böyük bir salondan ibarət ola bilər. Bayram namazının əsas fərqi budur ki, onu qılmaq üçün şəhərə gəlmək, camaat üçün kifayət qədər yer açmaq vacibdir.
Qurban Bayramı Namazı Nə Vaxt Qılınır?
Qurban bayramı namazı nə vaxt qılınır sualı hər il ən çox verilən suallar arasındadır. Cavab belədir: namaz günəş doğduqdan sonra başlanır və günorta namazına (zöhr) qədər qılınmalıdır.
Daha dəqiq desək:
| Vaxt intervalı | Açıqlama |
|---|---|
| Günəş doğduqdan 15-20 dəqiqə sonra | Namazın ən erkən vaxtı — günəş üfüqdən bir nizə boyu yüksəldikdə |
| Günorta namazına (zöhr) qədər | Namazın son vaxtı — günorta başlamazdan əvvəl |
| Ən fəzilətli vaxt | Günəş doğduqdan 45-60 dəqiqə sonra — camaatı toplamaq üçün kifayət vaxt |
Azərbaycanda qurban bayramı namazı nə vaxt qılınacaq sualını hər il Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi (QMİ) rəsmən elan edir. Adətən bu elan bayramdan bir neçə gün əvvəl rəsmi sayt, media orqanları vasitəsilə yayılır. Buna görə namazın dəqiq vaxtını bilmək üçün QMİ-nin rəsmi açıqlamalarını izləmək tövsiyə olunur.
Qurban Bayramı Namazı Saat Neçədə Qılınır?
Qurban bayrami namazi saat necede qilinir — bu suala cavab il, şəhər və günəşin doğma vaxtına görə dəyişir. 2026-cı ildə Qurban Bayramı iyunun 6-na (cümə axşamı) təsadüf edir. İyun ayında Bakıda günəş təxminən saat 05:30–05:45 arasında doğur.
| Şəhər | Günəşin doğması (iyun) | Namazın təxmini başlanğıcı | Namazın son vaxtı |
|---|---|---|---|
| Bakı | ~05:35 | ~06:15 – 07:00 | ~12:50 (zöhr əvvəli) |
| Gəncə | ~05:40 | ~06:20 – 07:05 | ~13:00 (zöhr əvvəli) |
| Sumqayıt | ~05:34 | ~06:14 – 07:00 | ~12:50 (zöhr əvvəli) |
| Lənkəran | ~05:25 | ~06:05 – 06:50 | ~12:45 (zöhr əvvəli) |
| Şəki | ~05:38 | ~06:18 – 07:05 | ~12:55 (zöhr əvvəli) |
| Naxçıvan | ~05:42 | ~06:22 – 07:10 | ~13:05 (zöhr əvvəli) |
Dəqiq saat QMİ tərəfindən elan olunacaq. Adətən böyük məscidlərdə namaz saat 07:00–08:00 arasında qılınır. Öz məscidinizdən əvvəlcədən soruşmaq ən doğru yoldur.
Diqqət: Yuxarıdakı saatlar təxminidir. Namazın dəqiq vaxtı üçün mütləq öz məscidinizlə əlaqə saxlayın və ya QMİ-nin rəsmi elanlarını izləyin.
Qurban Bayramı Namazından Əvvəl Nə Etmək Lazımdır?
Qurban bayramının namazına hazırlıq da ibadətin bir hissəsidir. Peyğəmbərimiz (s.ə.s.) Qurban Bayramında namazdan əvvəl yemək yemirdilər — bu sünnədir. Fitr Bayramında isə əksinci — namazdan əvvəl bir şey yemək tövsiyə olunur.
Namazdan əvvəl ediləcəklər:
| Sıra | Ediləcək əməl | Qeyd |
|---|---|---|
| 1 | Boy dəstəmazı (qüsl) almaq | Sünnətdir — bayram günü qüsl almaq tövsiyə edilir |
| 2 | Ən gözəl geyimi geymək | Yeni və ya ən təmiz geyim tövsiyə olunur |
| 3 | Ətir vurmaq (kişilər üçün) | Sünnətdir |
| 4 | Namazdan əvvəl heç nə yememək | Qurban Bayramında sünnət — qurban ətindən yemək üçün gözləmək |
| 5 | Məscidə piyada getmək | Mümkünsə — sünnətdir, gediş və dönüş yolunu fərqli seçmək də tövsiyə edilir |
| 6 | Yolda təkbir söyləmək | “Allahu Əkbər, Allahu Əkbər, lə iləhə illəllah, Allahu Əkbər, Allahu Əkbər və lilləhil həmd” |
| 7 | Vaxtından əvvəl məscidə gəlmək | Əvvəlcədən gəlib namaza hazır olmaq tövsiyə olunur |
Qurban Bayramı Namazı Necə Qılınır — Addım-Addım Tam Bələdçi
Qurban bayramının namazı nece qılınır sualı namazı ilk dəfə qılacaqlar üçün xüsusilə önəmlidir. Aşağıda Hənəfi məzhəbinə əsasən qurban bayramı namazının tam izahını veririk.
Namaz iki rəkətdən ibarətdir. Adi gündəlik namazdan fərqi — hər rəkətdə 3 əlavə təkbir var. Birinci rəkətdə əlavə təkbirlər Fatiha surəsindən əvvəl, ikinci rəkətdə isə Fatiha surəsindən sonra, rükudan əvvəl oxunur.
Birinci Rəkət
1. Niyyət
Ürəkdən niyyət edilir: “Qurban bayramı namazını qılmağı niyyət etdim, Allah rizası üçün.”
Niyyəti dillə söyləmək: “Nəvəytu ən usalli salətəl-idil-ədha rəkətəyni…” — icazəlidir, lakin vacib deyil.
2. İftitah Təkbiri (Açılış Təkbiri)
Əllər qulaq yumşağına qaldırılır: “Allahu Əkbər” — əllər bağlanır (sağ əl sol əlin üzərində).
3. Sena duası oxunur
“Subhənəkəllahumməə va bihamdikə va tabərakəsmukə va ta’ala cəddukə va lə iləhə ğayruk”
4. Birinci əlavə təkbir
Əllər qaldırılır: “Allahu Əkbər” — əllər yanlardan buraxılır (aşağı sallanır).
5. İkinci əlavə təkbir
Əllər qaldırılır: “Allahu Əkbər” — əllər yenə yanlardan sallanır.
6. Üçüncü əlavə təkbir
Əllər qaldırılır: “Allahu Əkbər” — bu dəfə əllər bağlanır (Fatiha oxumaq üçün hazırlanır).
7. Əuzu-Bəsmələ + Fatiha surəsi oxunur
“Əuzu billahi minəş-şeytanir-rəcim. Bismillahir-rəhmanir-rəhim.” → Fatiha surəsi
8. Zəm surə (əlavə surə) oxunur
İmam uca səslə oxuyur. “Səbbihismərrəbbikəl-ə’la” (Əla surəsi) və ya başqa bir surə.
9. Rüku, Səcdə
Adi namazda olduğu kimi rüku, qiyam, iki səcdə edilir — birinci rəkət tamamlanır.
İkinci Rəkət
1. Fatiha surəsi oxunur
İkinci rəkətdə əvvəlcə Fatiha, sonra zəm surə oxunur (məsələn, Ğaşiyə surəsi).
2. Birinci əlavə təkbir (rükudan əvvəl)
Əllər qaldırılır: “Allahu Əkbər” — əllər sallanır.
3. İkinci əlavə təkbir
Əllər qaldırılır: “Allahu Əkbər” — əllər sallanır.
4. Üçüncü əlavə təkbir
Əllər qaldırılır: “Allahu Əkbər” — əllər sallanır.
5. Rükuya getmək üçün dördüncü təkbir
“Allahu Əkbər” deyilərək rükuya gedilir — əllər bağlanmır, birbaşa rükuya.
6. Rüku, Səcdə
Adi namazda olduğu kimi — rüku, qiyam, iki səcdə.
7. Son oturuş (Qə’də)
Əttəhiyyatu, Salavat (Allahümməsalli / Allahümmə barik) duaları oxunur.
8. Salam verilir
Sağa: “Əssəlamu ələykum va rəhmətullah” — sola: “Əssəlamu ələykum va rəhmətullah”
Qurban bayramının namazını camaatla birlikdə qılmaq şərtdir. Evdə tək başına qılınmır. Namazı qaçırsanız, sonradan qəza edilmir — bu bayram namazına xasdır.
Namazdan Sonra Xütbə
Qurban bayramı namazından sonra imam iki xütbə oxuyur. Fitr Bayramından fərqli olaraq, Qurban Bayramında xütbə namazdan sonradır (Cümə namazında isə xütbə namazdan əvvəl olur).
Birinci xütbə: İmam minbərə çıxır, “Allahu Əkbər” deyərək başlayır. Qurban Bayramının mənası, qurban ibadəti, Allah yolunda fədakarlıq mövzularında danışır.
İkinci xütbə: Dua, müsəlmanların vəhdəti, qurbanın qaydaları barəsindədir. Camaata qurban kəsimin şərtləri, paylanması qaydaları izah edilir.
Xütbəni dinləmək vacibdir — bu müddətdə danışmaq, telefona baxmaq, namazdan ayrılmaq doğru deyildir.
Qurban Bayramı Namazının Şərtləri
Qurban bayramının namazının düzgün sayılması üçün müəyyən şərtlər yerinə yetirilməlidir:
| Şərt | İzahı |
|---|---|
| Müsəlman olmaq | Namazı qılan şəxs müsəlman olmalıdır |
| Ağıl sahibi olmaq | Namaz ağıl sağlamlığı olan şəxslərə vacibdir |
| Həddi-büluğa çatmaq | Yetkinlik yaşına çatmış şəxslərə vacib; uşaqlar da qılır lakin vacib deyil |
| Dəstəmazlı olmaq | Namaz üçün dəstəmaz şərtdir |
| Bədənin, geyimin, yerin pak olması | Hər üçü nəcasətsiz olmalıdır |
| Qibləyə dönmək | Kəbəyə doğru üz tutmaq |
| Niyyət etmək | Ürəkdən niyyət şərtdir |
| Vaxtında qılmaq | Günəş doğandan zöhr vaxtına kimi |
| Camaatla qılmaq | Bayram namazı camaatla qılınmalıdır |
Bayram Namazında Hangi Surələr Oxunur?
Qurban bayramı namazında surə seçimi imama aiddir. Sünnətə əsasən tövsiyə olunan surələr:
| Rəkət | Tövsiyə olunan surə | Alternativ surə |
|---|---|---|
| Birinci rəkət | Əla surəsi (87-ci surə) — “Səbbihismərrəbbikəl-ə’la…” | Qaf surəsi (50-ci surə) |
| İkinci rəkət | Ğaşiyə surəsi (88-ci surə) — “Həl ətakə hədiysül-ğaşiyəh…” | Qəmər surəsi (54-cü surə) |
Hər iki halda imam bu surələri uca səslə oxuyur. Camaat arxada durub dinləyir.
Qadınlar Qurban Bayramı Namazını Qıla Bilərmi?
Bəli, qadınlar da qurban bayramı namazını qıla bilər. Qadınların bu namazı qılması caizdir, hətta tövsiyə olunur. Qadınlar məsciddə ayrı sırada (arxa hissə və ya qadınlar üçün ayrılmış yer) namaz qılırlar.
Qadınlar üçün xüsusi qeydlər:
- Aybaşı (heyz) halında olan qadınlar namaz qılmır, lakin məscidə gedib xütbəni dinləyə bilərlər
- Nifas halında (doğuşdan sonra) olan qadınlar da namaz qılmır
- Hamilə qadınlar namazı oturaq vəziyyətdə qıla bilərlər
- Geyim örtüklü (hicablı) olmalıdır
Uşaqlar Qurban Bayramı Namazını Qıla Bilərmi?
Uşaqlar üçün bayram namazı vacib deyil, lakin qılmaları çox faydalıdır. 7 yaşından etibarən uşaqları namaza öyrətmək tövsiyə olunur. Bayram namazında uşaqları özünüzlə aparın — bu onların dini tərbiyəsi üçün çox dəyərli bir addımdır.
Peyğəmbərimiz (s.ə.s.) buyurdu: “Uşaqlarınıza 7 yaşında namazı əmr edin, 10 yaşında isə (qılmırlarsa) onları döyün.” (Əbu Davud). Bayram namazı uşaqların namazı sevməsinə çox kömək edir.
Qurban Bayramı Namazını Qaçırsanız Nə Etməli?
Qurban bayramı namazının bir xüsusiyyəti var: bu namazın qəzası yoxdur. Yəni namazı vaxtında qıla bilmədinizsə, sonradan qəza etmək mümkün deyil.
Lakin əgər müəyyən üzrlü səbəbdən namazı qaçırdınızsa:
- Xəstəlik, yol, mühüm zərurət — bu hallarda günah yoxdur
- Səfərdə olan şəxslərə namaz vacib deyildir (şəhər dışındalar)
- Namazı qaçıranlar qurban kəsməyi davam etdirir — bu ibadəti qaçırmırlar
- Tövbə edilərək növbəti bayramda daha ciddi olmaq niyyəti etmək tövsiyə olunur
Namaz qaçırıldıqda bəzi alimlər 4 rəkət zöhr namazı qılınmasını tövsiyə edir — bu vacib deyil, lakin namazdan məhrum olmanın kədərini azaldır.
Qurban Bayramı Namazında Oxunan Təkbir Duası
Məscidə gedərkən, namaz aralarında, bayram günlərinin hər anında söylənən Təkbiri-Təşriq duası:
Allahu Əkbər, Allahu Əkbər,
Lə iləhə illəllah,
Vallahu Əkbər, Allahu Əkbər,
Va lilləhil həmd.(Allah ən böyükdür, Allah ən böyükdür, Allahdan başqa ilah yoxdur, Allah ən böyükdür, Allah ən böyükdür, həmd Allahadır.)
Bu təkbiri Qurban Bayramının birinci günündən üçüncü gününə kimi — yəni Zilhiccənin 10-dan 13-ə kimi — hər fərz namazdan sonra bir dəfə oxumaq vacibdir (Hənəfi məzhəbinə görə).
Qurban Bayramı Namazından Sonra Nə Edilir?
Namazdan sonra sırası ilə ediləcək əməllər:
| Sıra | Əməl |
|---|---|
| 1 | İmamın xütbəsini axıra qədər diqqətlə dinləmək |
| 2 | Müsəlmanlarla görüşüb bayramlaşmaq, “Bayramınız mübarək” demək |
| 3 | Qurban kəsmək — namazdan sonra kəsilməlidir, namazdan əvvəl deyil |
| 4 | Qurban ətindən ilk yemək — sünnət üzrə namazdan sonra qurban ətini yemək |
| 5 | Qəbristanlığa getmək, rəhimə qovuşmaq (valideynlər, böyüklər ziyarəti) |
| 6 | Qurban ətini paylamaq — qonşulara, qohumlara, kasıblara |
Qurban kəsmək namazdan sonra başlanmalıdır. Həzrət Peyğəmbər (s.ə.s.) buyurdu: “Kim namazdan əvvəl kəsirsə, əti yalnız özü üçün kəsib, qurban etməyib.” (Buxari, Müslim). Buna görə namazdan əvvəl qurban kəsmək olmaz.
Qurban Bayramı Namazı Haqqında Tez-Tez Verilən Suallar
Bayram namazı ilə bağlı ən çox soruşulan suallara cavablar:
S: Qurban bayramı namazı neçə rəkətdir?
C: İki rəkətdir. Hər rəkətdə 3 əlavə təkbir var.
S: Qurban bayramı namazı hansı məzhəbə görə vacibdir?
C: Hənəfi məzhəbinə görə vacib, Şafiilərə görə sünnəti-müəkkədədir.
S: Bayram namazı evdə tək qılınar?
C: Xeyr, bayram namazı camaatla qılınır. Evdə tək qılınmır.
S: Qurban bayramı namazı nə vaxt bitir?
C: Günorta (zöhr) namazı vaxtının girməsilə bitir.
S: Namazdan əvvəl yemək yemək olarmi?
C: Qurban Bayramında sünnət namazdan əvvəl yemək yememékdir — qurban ətindən yemək üçün gözləmək.
S: Bayram namazından sonra qurban kəsilərmi?
C: Bəli, qurban mütləq namazdan sonra kəsilməlidir.
Nəticə
Qurban bayramı namazı — İslamın ən şərəfli ibadətlərindən biridir. Bu namazı vaxtında, düzgün qaydada, camaatla birlikdə qılmaq mömin müsəlmanın ən böyük sevincini yaşatdırır. Namaz vaxtını öyrənin, hazırlığınızı görün, məscidə erkən gedin və bu müqəddəs anı tam yaşayın.
Qurban bayramı namazı nece qılınır, qurban bayramı namazı nə vaxt qılınır, saat neçədə başlayır — bütün bu suallara bu məqalədə cavab verdik. Daha ətraflı məlumat üçün — Qurban Bayramı 2026 haqqında ətraflı məqaləmizi oxuya bilərsiniz.
Daylyaz.com bütün müsəlman oxucularımıza Qurban Bayramı münasibətilə ürəkdən bayram arzulayır. Namazlarınız qəbul olsun, qurbanlarınız mübarək olsun!
0 Comments