İşıqfor Nədir? Tarixi, İş Prinsipi və Yol Təhlükəsizliyində Rolu

İşıqforlar gündəlik həyatımızın ayrılmaz hissəsidir. Hər gün şəhərdə gəzdiyimiz zaman, yol hərəkəti zamanı və ya piyada keçidlərindən keçərkən işıqforlar bizə istiqamət verir. Bu sadə görünən cihazlar əslində yol təhlükəsizliyinin təmin edilməsində vacib rol oynayır. Məqaləmizdə işıqforların tarixi, işləmə prinsipi, növləri və təhlükəsizlikdəki əhəmiyyəti barədə tam məlumat verəcəyik.

Işiqfor haqqinda melumat

---

İşıqforların Tarixi

İşıqforun tarixi XIX əsrə qədər gedib çıxır. İlk dəfə işıqforlar 1868-ci ildə London şəhərində istifadəyə verilmişdi. Bu ilkin işıqforlar qazla işləyirdi və gecələr işıqlandırma məqsədilə istifadə olunurdu. Lakin texnologiyanın inkişafı ilə elektrik işıqforları ortaya çıxdı və yol hərəkətinin təhlükəsizliyini artırdı. 1914-cü ildə ABŞ-ın Cleveland şəhərində ilk elektrik işıqforu quraşdırılmış və o gündən bu sistem bütün dünyada yayılmışdır.

İşıqforun İş Prinsipi

İşıqforların əsas məqsədi yol hərəkətini tənzimləməkdir. Bu, müəyyən qaydalara uyğun işıq siqnalları vasitəsilə həyata keçirilir. Ənənəvi işıqforlar üç əsas rəngdən ibarətdir:

• Qırmızı – Dayanmaq və hərəkəti dayandırmaq,
• Sarı – Hazırlıq siqnalı, hərəkətə başlamazdan əvvəl diqqətli olmaq,
• Yaşıl – Hərəkət etmək üçün icazə.

İşıqforlar sensorlar və zamanlayıcılar vasitəsilə nəqliyyat axınını idarə edir. Müasir işıqfor sistemləri, xüsusilə şəhər mərkəzlərində, nəqliyyat sıxlığını azaltmaq üçün ağıllı proqramlarla idarə olunur.

İşıqforların Növləri

Müasir dövrdə işıqforlar müxtəlif məqsədlərə xidmət edir və bir neçə növə bölünür:

1. Avtomobil İşıqforları – Yollar və küçələr üçün nəzərdə tutulmuşdur.
2. Piyada İşıqforları – Piyadaların təhlükəsiz keçidi üçün istifadə olunur.
3. Velosiped İşıqforları – Velosiped yollarında hərəkəti nizamlayan işıqforlar.
4. Təcili Yardım İşıqforları – Yanğınsöndürən, təcili tibbi yardım və digər prioritet vasitələr üçün xüsusi proqramlı işıqforlar.

İşıqforların Təhlükəsizlikdə Rolu

İşıqforların əsas funksiyası yol hərəkəti təhlükəsizliyini təmin etməkdir. Statistikalar göstərir ki, düzgün işləyən işıqforlar yol qəzalarının sayını əhəmiyyətli dərəcədə azaldır. Qırmızı işıq siqnalına riayət etməmək ciddi qəzalarla nəticələnə bilər. Bu səbəbdən işıqfor qaydalarına əməl etmək həm sürücülər, həm də piyadalar üçün həyati əhəmiyyət daşıyır.

Müasir şəhərlərdə işıqforlar yalnız avtomobil və piyada hərəkətini tənzimləmir. Onlar həmçinin nəqliyyat axınının optimallaşdırılması, enerji sərfiyyatının azaldılması və şəhər planlamasında əhəmiyyətli rol oynayır.