Həzi Aslanov Kimdir? | İkiqat Sovet İttifaqı Qəhrəmanı
Azərbaycan tarixində elə şəxsiyyətlər var ki, onların həyatı yalnız bir xalqın deyil, bütöv bir dövrün taleyini əks etdirir. Həzi Aslanov da məhz belə şəxsiyyətlərdəndir. O, İkinci Dünya müharibəsində (Böyük Vətən Müharibəsi) göstərdiyi misilsiz qəhrəmanlıqlara görə iki dəfə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına layiq görülmüş azərbaycanlı hərbi sərkərdədir.
Hezi aslanov haqqinda melumat
Həzi Aslanovun Qısa Bioqrafiyası
- Tam adı: Həzi Əhəd oğlu Aslanov
- Doğum tarixi: 5 fevral 1910
- Doğum yeri: Lənkəran şəhəri, Azərbaycan
- Vəfat tarixi: 24 yanvar 1945
- Vəfat yeri: Latviyanın Preekule şəhəri yaxınlığı
- Rütbəsi: General-mayor
- Mükafatları:
- İki dəfə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı
- Lenin ordeni
- Qırmızı Bayraq ordenləri
- Suvorov ordeni və digər mükafatlar
Uşaqlıq və Gənclik İlləri
Ailəsi və İlk Təhsili
Həzi Aslanov 1910-cu ildə Lənkəranda sadə bir ailədə dünyaya gəlib. Atasını erkən yaşda itirməsi onun həyatını çətinləşdirsə də, bu çətinliklər gələcəkdə onun iradəsini daha da möhkəmləndirdi.
İlk təhsilini Lənkəranda alan Aslanov gənc yaşlarından hərb sahəsinə maraq göstərirdi. O dövrdə regionda hərbi xidmət nüfuzlu və eyni zamanda məsuliyyətli bir yol hesab olunurdu.
Hərb Yoluna İlk Addımlar
1929-cu ildə Həzi Aslanov Qızıl Ordu sıralarına çağırıldı. Bu, onun həyatında dönüş nöqtəsi oldu. Qısa müddətdə nizam-intizamı, analitik düşüncəsi və liderlik bacarığı ilə seçildi.
Hərbi Təhsili və Peşəkar Formalaşması
Leninqrad Zirehli Texnika Məktəbi
Həzi Aslanov Leninqradda yerləşən zirehli texnika məktəbində təhsil aldı. Bu məktəb Sovet İttifaqının ən nüfuzlu hərbi təhsil müəssisələrindən biri idi.
Burada o:
- Tank taktikasını
- Döyüş planlaşdırılmasını
- Komandirlik bacarıqlarını
mükəmməl şəkildə mənimsədi.
İlk Xidmət İlləri
Təhsilini bitirdikdən sonra müxtəlif hərbi hissələrdə xidmət edən Aslanov qısa müddətdə zabitlikdən komandirliyə yüksəldi. Onun rəhbərliyi altında olan bölmələr intizamı və döyüş qabiliyyəti ilə seçilirdi.
İkinci Dünya Müharibəsi və Həzi Aslanov
Müharibənin Başlanğıcı
1941-ci ildə Almaniyanın SSRİ-yə hücumu ilə İkinci Dünya müharibəsinin ən qanlı mərhələsi başladı. Həzi Aslanov müharibənin ilk günlərindən ön cəbhədə döyüşürdü.
Tank Qoşunlarında Xidmət
Aslanov tank qoşunlarının komandiri kimi xüsusilə fərqlənirdi. Onun döyüş strategiyası:
- Sürətli hücum
- Düşmənin arxasına sızma
- Gözlənilməz manevrlər
üzərində qurulmuşdu.
Bu yanaşma düşmən üçün ciddi təhlükə yaradırdı.
Stalinqrad Döyüşündə Qəhrəmanlıq
Tarixi Döyüşün Önəmi
Stalinqrad döyüşü İkinci Dünya müharibəsinin taleyini dəyişən ən mühüm hadisələrdən biridir. Həzi Aslanov bu döyüşdə xüsusi şücaət göstərmişdir.
Aslanovun Rolu
Onun rəhbərlik etdiyi tank briqadası:
- Onlarla düşmən tankını məhv etmiş
- Minlərlə alman əsgərinin mühasirəyə alınmasında iştirak etmiş
- Strateji mövqelərin azad edilməsinə nail olmuşdur
Bu döyüşlərdən sonra Həzi Aslanov Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına layiq görüldü.
Birinci Sovet İttifaqı Qəhrəmanı Adı
1942-ci ildə göstərdiyi şücaətə görə Həzi Aslanova ilk dəfə bu ali fəxri ad verildi. Bu, təkcə onun şəxsi uğuru deyil, eyni zamanda Azərbaycan xalqının qürur mənbəyi idi.
Belarus və Baltikyanı Əməliyyatlar
Hücum Strategiyaları
1943–1944-cü illərdə Aslanovun rəhbərliyi altında olan hissələr:
- Belarusun azad edilməsində
- Baltikyanı ölkələrdə alman qoşunlarının geri çəkilməsində
mühüm rol oynadı.
Onun taktikası çevik və riskli olsa da, yüksək nəticə verirdi. Gələcək hərbi doktrinalar üçün belə desək, Aslanov “sürətli qərar – sürətli qələbə” prinsipinin canlı nümunəsi idi.
İkinci Sovet İttifaqı Qəhrəmanı Adı
Haqsızlıq və Gecikmə
Həzi Aslanov 1944-cü ildə ikinci dəfə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına təqdim edilsə də, bu ad ona yalnız 1991-ci ildə, ölümündən sonra verildi.
Bu gecikmə uzun illər müzakirə mövzusu olub və siyasi səbəblərlə izah edilir.
Son Döyüş və Şəhidliyi
1945-ci ilin yanvarında Latviyada gedən döyüşlər zamanı Həzi Aslanov ağır yaralandı və qəhrəmancasına həlak oldu. O, müharibənin bitməsinə cəmi bir neçə ay qalmış şəhid oldu.
Həzi Aslanovun Şəxsiyyəti və Liderliyi
Həzi Aslanov:
- Ədalətli komandir
- Əsgərlərinə qayğıkeş rəhbər
- Cəsarətli və prinsipial insan idi
Əsgərlər onu yalnız komandir kimi deyil, həm də yol göstərən lider kimi qəbul edirdilər.
Həzi Aslanovun Xatirəsi və İrsi
Azərbaycanda
- Bakıda Həzi Aslanov metrosu
- Lənkəranda Həzi Aslanov muzeyi
- Küçələr, məktəblər və hərbi hissələr onun adını daşıyır
Tarixi Əhəmiyyəti
Həzi Aslanov Azərbaycanın hərb tarixində:
- İkiqat Sovet İttifaqı Qəhrəmanı olan yeganə generallardan biri
- Tank qoşunları üzrə ən parlaq sərkərdələrdən biri
kimi tanınır.
