Yunanıstan Haqqında Məlumat – Tarix, Mədəniyyət, Coğrafiya və Turizm .
Yunanıstan (rəsmi adı ilə Yunanıstan Respublikası) Avropanın cənub-şərqində yerləşən, qədim tarixi, zəngin mədəni irsi və bənzərsiz təbiəti ilə tanınan bir dövlətdir. Min illər boyu sivilizasiyanın beşiyi sayılan bu ölkə demokratiyanın, fəlsəfənin, elmin və incəsənətin formalaşmasında mühüm rol oynamışdır. Bu məqalədə Yunanıstan haqqında məlumatı sıfırdan başlayaraq, oxucu üçün aydın, məntiqli və oxunaqlı formada təqdim edəcəyik.
Yunanistan haqqinda melumat
Yunanıstanın Coğrafi Mövqeyi və Təbiəti
Coğrafi yerləşmə
Yunanıstan Balkan yarımadasının cənubunda yerləşir. Şimaldan Albaniya, Şimali Makedoniya və Bolqarıstan, şərqdən Türkiyə ilə həmsərhəddir. Cənub və qərb sahilləri Egey, İon və Aralıq dənizləri ilə əhatə olunub. Bu mövqe ölkəyə həm strateji, həm də turistik üstünlüklər qazandırır.
Relyef və iqlim
Yunanıstan dağlıq ölkədir. Ərazinin təxminən 80%-i dağlardan ibarətdir. Ən yüksək zirvə Olimpos dağıdır (2917 m) və qədim yunan mifologiyasında tanrıların məskəni sayılır. İqlim əsasən Aralıq dənizi iqlimidir: yaylar isti və quraq, qışlar isə mülayim və yağışlı keçir.
Adalar aləmi
Yunanıstan 6000-dən çox ada və adacıqlara malikdir. Onlardan təxminən 200-də daimi yaşayış var. Ən məşhur adalar Krit, Rodos, Santorini, Mikonos və Korfu adalarıdır. Bu adalar həm təbiəti, həm də tarixi abidələri ilə turistlərin diqqətini çəkir.
Yunanıstanın Tarixi
Qədim Yunanıstan dövrü
Yunanıstan tarixi min illərlə ölçülür. Qədim Yunanıstan bəşər sivilizasiyasının inkişafında həlledici rol oynamışdır. Afina və Sparta kimi şəhər-dövlətlər demokratiya, hərb və mədəniyyət sahəsində nümunə olmuşdur. Sokrat, Platon, Aristotel kimi filosoflar məhz bu torpaqlarda yaşamış və insan düşüncəsinə böyük təsir göstərmişdir.
Roma və Bizans dövrü
Qədim Yunanıstan sonradan Roma imperiyasının tərkibinə daxil oldu. Daha sonra Bizans imperiyası dövründə Yunanıstan xristian mədəniyyətinin mühüm mərkəzinə çevrildi. Bu dövr ölkənin memarlığında və dini həyatında dərin iz buraxdı.
Osmanlı dövrü və müstəqillik
XV əsrdən etibarən Yunanıstan Osmanlı imperiyasının tərkibində oldu. 1821-ci ildə başlanan azadlıq mübarizəsi nəticəsində 1830-cu ildə Yunanıstan müstəqil dövlət kimi tanındı.
Müasir Yunanıstan
XX əsrdə Yunanıstan dünya müharibələri, siyasi dəyişikliklər və iqtisadi böhranlar yaşadı. Bu gün isə Avropa İttifaqının üzvü olan, turizm və xidmət sektoruna əsaslanan müasir bir dövlətdir.
Yunanıstanın Əhalisi və Dili
Əhali tərkibi
Yunanıstanın əhalisi təxminən 10 milyon nəfərdir. Əhalinin böyük əksəriyyəti yunanlardır. Kiçik etnik qruplar və miqrant icmaları da mövcuddur.
Dil
Rəsmi dil yunan dilidir. Bu dil qədim dövrlərdən bəri formalaşmış və Avropa dillərinin inkişafına böyük təsir göstərmişdir. Turistik bölgələrdə ingilis dili geniş yayılıb.
Din
Əhalinin əksəriyyəti pravoslav xristianlardır. Yunan Pravoslav Kilsəsi ölkənin mədəni və ictimai həyatında mühüm yer tutur.
Yunanıstanın İqtisadiyyatı
Əsas sahələr
Yunanıstan iqtisadiyyatı əsasən turizm, gəmiçilik, kənd təsərrüfatı və xidmət sektoruna əsaslanır. Turizm ölkəyə hər il milyonlarla ziyarətçi gətirir və ÜDM-in böyük hissəsini təşkil edir.
Kənd təsərrüfatı
Zeytun, üzüm, sitrus meyvələri və buğda əsas kənd təsərrüfatı məhsullarıdır. Yunan zeytun yağı dünyada keyfiyyəti ilə məşhurdur.
Sənaye və ticarət
Qida sənayesi, tekstil, kimya və gəmiqayırma sahələri inkişaf etmişdir. Limanlar, xüsusilə Pirey limanı, Avropanın ən böyük limanlarından biridir.
Yunanıstanın Mədəniyyəti
Mifologiya və ədəbiyyat
Yunan mifologiyası Zevs, Hera, Afina və Apollon kimi tanrılarla zəngindir. Homerin “İliada” və “Odisseya” əsərləri dünya ədəbiyyatının şah əsərlərindəndir.
Musiqi və rəqs
Sirtaki rəqsi və buzuki musiqi aləti Yunan mədəniyyətinin simvollarındandır. Xalq musiqisi həm şən, həm də kövrək melodiyalarla zəngindir.
Mətbəx
Yunan mətbəxi Aralıq dənizi pəhrizinin əsas nümunələrindəndir. Məşhur yeməklərə musakka, suvlaki, yunan salatı, feta pendiri və tzatziki daxildir.
Yunanıstanda Təhsil və Elm
Təhsil sistemi
Yunanıstanda təhsil məcburidir və dövlət məktəbləri pulsuzdur. Afina və Saloniki universitetləri ölkənin ən nüfuzlu ali məktəblərindəndir.
Elmi irs
Qədim dövrdə Yunanıstan elmin mərkəzi idi. Riyaziyyat, astronomiya və tibb sahəsində Hippokrat, Pifaqor və Arximed kimi alimlər insanlığa böyük töhfə veriblər.
Yunanıstanın Turizm Potensialı
Tarixi abidələr
Afina Akropolu, Delfi məbədi, Epidaur teatrı və Knossos sarayı Yunanıstanın ən məşhur tarixi məkanlarındandır.
Dəniz turizmi
Santorini və Mikonos kimi adalar romantik mənzərələri və mavi dənizi ilə tanınır. Çimərlik turizmi ölkənin əsas gəlir mənbələrindəndir.
Mədəni turlar
Muzeylər, festivallar və dini ziyarətgahlar turistlərə zəngin mədəni təcrübə təqdim edir.
Yunanıstanın Dövlət Quruluşu və Siyasəti
Dövlət quruluşu
Yunanıstan parlament respublikasıdır. Dövlət başçısı prezident, hökumət başçısı isə baş nazirdir.
Beynəlxalq münasibətlər
Yunanıstan NATO və Avropa İttifaqının üzvüdür. Balkanlar və Aralıq dənizi regionunda mühüm geosiyasi rola malikdir.
Yunanıstan Haqqında Maraqlı Faktlar
- Olimpiya oyunlarının vətəni Yunanıstandır.
- Demokratiya anlayışı ilk dəfə Afinada formalaşıb.
- Yunan əlifbası elmi terminlərin əsasını təşkil edir.
- Yunanıstan Avropada ən çox günəşli günə malik ölkələrdən biridir.
