Yay fesli haqqinda melumat| Təbiət, İqlim və İnsan Həyatı
Yay fəsli ilin dörd əsas mövsümündən biridir və təbiətin canlandığı, günəş işığının maksimum səviyyədə olduğu dövr kimi xarakterizə olunur. Azərbaycan iqlim şəraitində yay adətən iyun ayının əvvəllərindən sentyabrın əvvəllərinə qədər davam edir. Bu dövrdə hava temperaturu yüksəlir, günlər uzun olur, gecələr isə nisbətən qısa olur. Yay həm təbiət, həm də insanlar üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Yayın əsas göstəricilərinə yüksək temperatur, quru və nisbətən rütubətli hava, günəşli günlərin çoxluğu və təbiətdəki aktiv həyat daxildir. Bu mövsüm insan həyatında da bir sıra dəyişikliklərə səbəb olur: insanlar açıq havada daha çox vaxt keçirir, kənd təsərrüfatı işləri sürətlənir və istirahət imkanları artır.
Yay fesli haqqinda melumat
Yayın Təbiətə Təsiri
Yay fəsli təbiət üçün ən məhsuldar mövsümlərdən biridir. Bitkilər bu dövrdə sürətlə böyüyür, çiçəklər açır və meyvələr yetişir. Azərbaycanda yayda ən çox görülən bitki növləri arasında qızılgül, lalə, yasəmən və digər dekorativ bitkilər yer alır. Həmçinin bağlarda və tarlalarda qarğıdalı, buğda, pomidor, badımcan kimi məhsullar yetişir. Yay fəsli həm də quşlar, böcəklər və digər heyvanlar üçün çox aktiv mövsümdür. Quşlar yuvalarını qoruyur, balalarını böyüdür, böcəklər isə çoxalır və təbiət üçün ekoloji tarazlığı təmin edir.
Yay Mövsümündə İnsan Həyatı
Yay insanların gündəlik həyatına da böyük təsir göstərir. Uzun günəşli günlər insanların daha aktiv olmasına, açıq havada idmanla məşğul olmasına və istirahət etməsinə şərait yaradır. Yayda tətil və səyahət mövsümü baş verir, çimərliklər və turizm mərkəzləri fəaliyyətini artırır. Həmçinin yay, kənd təsərrüfatı işləri üçün də əsas dövr hesab olunur. Fermerlər məhsul əkir, biçin aparır və yeni məhsulların toplanması ilə məşğul olurlar.
Yay fəsli həm də insanlar üçün bir sıra sağlamlıq faydaları təmin edir. Günəş işığı D vitamini sintezini artırır, bu da sümük sağlamlığı üçün vacibdir. Lakin yüksək temperatur və günəş şüaları səbəbindən diqqətli olmaq, kifayət qədər su içmək və günəşdən qoruyucu vasitələrdən istifadə etmək lazımdır.
Yayın İqlim və Meteoroloji Xüsusiyyətləri
Yay fəsli, əsasən, yüksək temperatur, quru və nisbətən rütubətli hava ilə xarakterizə olunur. Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində yay fərqli şəkildə keçir:
- Şimal bölgələri: Burada yay nisbətən sərin və rütubətli olur. Günəş şüaları qismən yumşaqdır və yağışlar yay boyunca nadir hallarda olur.
- Cənub bölgələri: Günəş şüaları güclüdür, temperatur yüksək olur və bu bölgələrdə isti və quru hava müşahidə olunur.
- Dağlıq bölgələr: Yayın temperaturu aşağıdır, gecələr sərin olur və dağ çayları su ilə dolur.
Meteoroloji baxımdan yay mövsümü çox dəyişkən ola bilər. Gün ərzində temperatur fərqləri yüksək olur, bəzi günlərdə isə qısa müddətli yağışlar və ildırımlar müşahidə edilə bilər. Bu mövsüm həmçinin küləkli günlərin sayının artması ilə xarakterizə olunur.
