Alexander Graham Bell kimdir? | Telefonun ixtiraçısı haqqında ətraflı məlumat

3 weeks ago

11 3 minutes read

Texnologiyanın və rabitənin bu günkü sürətli inkişafını təsəvvür edərkən, onun təməlində dayanan böyük ixtiraçıları xatırlamamaq mümkün deyil. Bu dahilərdən biri də Alexander Graham Belldir. Telefonun ixtiraçısı kimi tanınan Bell, təkcə bir cihaz yaratmaqla kifayətlənməmiş, insan ünsiyyətinin gələcəyini köklü şəkildə dəyişmişdir. Onun elmi araşdırmaları, pedaqoji fəaliyyəti və texnoloji yenilikləri XIX əsrin sonları və XX əsrin əvvəllərində cəmiyyətin inkişafına güclü təsir göstərmişdir.

Alexander Graham Bell haqqinda melumat

Alexander Graham Bell kimdir?

Alexander Graham Bell 3 mart 1847-ci ildə Şotlandiyanın Edinburq şəhərində anadan olmuşdur. O, nitq, səs və eşitmə sahəsinə xüsusi maraq göstərən bir ailədə böyümüşdür. Atası Alexander Melville Bell tanınmış nitq mütəxəssisi, anası Eliza Grace Symonds isə eşitmə problemi olan, lakin musiqiyə böyük sevgisi ilə seçilən bir qadın idi.

Bu ailə mühiti Bellin gələcək elmi maraqlarının formalaşmasında mühüm rol oynamışdır. O, erkən yaşlarından səslərin yaranması, ötürülməsi və insan nitqinin mexanizmi ilə maraqlanmağa başlamışdı.

Uşaqlıq və təhsil illəri

Alexander Graham Bell rəsmi məktəb təhsilini sevməsə də, evdə və öz təşəbbüsü ilə öyrənməyə böyük maraq göstərirdi. O, gənc yaşlarından eksperimentlər aparır, müxtəlif mexaniki və akustik qurğular hazırlayırdı.

Bell Edinburqda və Londonda təhsil almış, xüsusilə fizika, biologiya və fonetika sahələrinə diqqət yetirmişdir. Atasının yaratdığı “Visible Speech” (Görünən Nitq) sistemi Bellin elmi dünyagörüşünə ciddi təsir göstərmişdir. Bu sistem eşitmə qüsuru olan insanların danışmağı öyrənməsi üçün hazırlanmışdı.

Amerikaya köç və yeni imkanlar

1870-ci illərdə ailəvi səbəblərdən Bell ailəsi Kanadaya, daha sonra isə ABŞ-a köçmüşdür. Bu dəyişiklik Alexander Graham Bell üçün yeni imkanlar yaratdı. ABŞ-da o, eşitmə və danışma qüsuru olan insanlarla işləməyə başladı və müəllim kimi fəaliyyət göstərdi.

Bell xüsusilə kar uşaqların təhsili ilə məşğul olurdu. Bu sahədə apardığı tədqiqatlar onun səs dalğaları və elektrik ötürülməsi ilə bağlı araşdırmalarına zəmin yaratdı.

Telefonun ixtirasına aparan yol

Səs və elektrik üzərində araşdırmalar

Alexander Graham Bellin ən böyük nailiyyəti olan telefonun ixtirası təsadüfən baş verməmişdir. O, uzun illər səs dalğalarının elektrik siqnallarına çevrilməsi üzərində çalışmışdır. Bellin əsas məqsədi insan səsini məsafədən aydın şəkildə ötürə bilən bir sistem yaratmaq idi.

O dövrdə teleqraf artıq mövcud idi, lakin teleqraf yalnız qısa siqnallar və mətn ötürülməsi üçün yararlı idi. Bell isə eyni xətt üzərindən bir neçə mesajın və canlı səsin ötürülməsini mümkün etmək istəyirdi.

Telefonun rəsmi ixtirası

1876-cı il 7 mart tarixində Alexander Graham Bell telefonun patentini aldı. Cəmi üç gün sonra, 10 mart 1876-cı ildə o, tarixə düşən ilk telefon zəngini həyata keçirdi. Bellin məşhur sözləri belə idi:

“Mr. Watson, come here, I want to see you.”

Bu cümlə telefon vasitəsilə ötürülən ilk insan nitqi kimi tarixə düşmüşdür.

Telefonun insan həyatına təsiri

Telefonun ixtirası insan ünsiyyətində əsl inqilab yaratdı. Əvvəllər günlərlə, hətta həftələrlə davam edən məlumat ötürülməsi prosesi saniyələrə endi. Bu ixtira:

Biznes əlaqələrini sürətləndirdi
Sosial münasibətləri gücləndirdi
Dövlət idarəçiliyini daha effektiv etdi
Elmi və texnoloji inkişafı sürətləndirdi

Bu gün istifadə etdiyimiz mobil telefonlar, internet zəngləri və video rabitə sistemləri öz kökünü məhz Alexander Graham Bellin telefon ixtirasından alır.

Alexander Graham Bellin digər ixtiraları

Bell təkcə telefonla kifayətlənməmiş, bir çox digər sahələrdə də mühüm ixtiralar etmişdir.

Fotofon

Fotofon səsin işıq vasitəsilə ötürülməsinə imkan verən bir cihaz idi. Bell bu ixtiranı telefonun özündən də daha əhəmiyyətli hesab edirdi. Fotofon müasir optik rabitə texnologiyalarının əsasını təşkil edir.

Metal detektoru

1881-ci ildə ABŞ prezidenti James Garfieldə edilən sui-qəsddən sonra Bell güllənin bədəndə yerini tapmaq üçün ilk metal detektorunu icad etmişdir.

Audiometr

Eşitmə qabiliyyətini ölçmək üçün hazırlanan audiometr Bellin tibbi sahəyə verdiyi töhfələrdən biridir.

Elmi və pedaqoji fəaliyyəti

Alexander Graham Bell kar və eşitmə problemi olan insanlar üçün təhsilin inkişafına böyük töhfə vermişdir. O, bir çox məktəbin və təhsil proqramının yaradılmasında iştirak etmiş, müəllim kimi çalışmışdır.

Bellin həyat yoldaşı Mabel Hubbard da eşitmə qüsuru olan bir insan idi. Bu fakt onun bu sahəyə olan həssaslığını və marağını daha da artırmışdır.

Bell və elmi təşkilatlar

Alexander Graham Bell bir sıra elmi təşkilatların yaradılmasında və inkişafında iştirak etmişdir. O:

National Geographic Society-nin prezidenti olmuş
Elmi jurnalların inkişafına dəstək vermiş
Gənc alimlərin təşviqinə böyük önəm vermişdir

Şəxsi həyatı və xarakteri

Bell sakit, araşdırmaçı və məqsədyönlü bir insan idi. Maddi qazancdan çox, elmi inkişafı və insanlara fayda verməyi ön planda tuturdu. O, təbiəti sevir, boş vaxtlarında kənd həyatına və dənizçiliklə bağlı fəaliyyətlərə maraq göstərirdi.

Alexander Graham Bellin ölümü və irsi

Alexander Graham Bell 2 avqust 1922-ci ildə Kanadada vəfat etmişdir. Onun ölümü zamanı Şimali Amerikada telefon xətləri bir dəqiqəlik susdurulmuşdur. Bu, onun insanlıq üçün nə qədər böyük əhəmiyyət daşıdığının rəmzi göstəricisi idi.

Bu gün Bellin adı:

Elmi mükafatlarda
Təhsil müəssisələrində
Texnologiya tarixində

əbədi olaraq yaşayır.

Alexander Graham Bell niyə tarixdə əhəmiyyətlidir?

Alexander Graham Bell təkcə telefonun ixtiraçısı deyil, müasir rabitə texnologiyalarının banisi hesab olunur. Onun ideyaları olmasaydı, bu gün istifadə etdiyimiz bir çox texnoloji yeniliklər mövcud olmazdı.

Əsas səbəblər: