Hər gün düşünür, hiss edir, hərəkət edirik—bütün bunlar beynimizdəki inanılmaz dərəcədə mürəkkəb bir şəbəkənin sayəsində baş verir. Bu şəbəkənin uzunluğu isə təsəvvürümüzdən çox-çox uzaqdır.
Bir insan beynindəki sinir hüceyrələrinin—neyronların—sayı təxminən 86 milyarddır. Hər bir neyron digərlərinə qısa liflər—aksonlar və dendritlər—vasitəsilə bağlanır. Bu kiçik liflərin hamısını bir araya gətirdiyimizdə, ortaya çıxan uzunluq həqiqətən də heyrətamizdir.
Təsəvvür et ki, bu sinir liflərini bir-birinə düzsən—onların ümumi uzunluğu 100.000 kilometrdən çox ola bilər. Bu, Yer kürəsinin çevrəsini təxminən 2.5 dəfə əhatə etməyə bəs edər.
Bu, sadəcə bir rəqəm deyil—bu, hər birimizdə mövcud olan fövqəladə bir kainatın miqyasıdır.
Sinir sisteminin bu qədər geniş olması, məlumatın sürətli və effektiv şəkildə ötürülməsini təmin edir. Hər bir siqnalın saniyənin mində biri qədər vaxtda beyindən ətraflara çatması bu inanılmaz şəbəkənin sayəsində mümkündür.
Bu dərinlikdəki detallar, bəşər övladının özünü dərk etmə səyahətinin bir hissəsidir. Qədim yunan həkimləri Hippokrat və Herofilusun dövründən bəri insan beyninin sirrləri araşdırılır. Lakin sinir liflərinin uzunluğu kimi dəqiq ölçülər, yalnız müasir elmi texnologiyalar sayəsində mümkün olmuşdur. 20-cü əsrdə neyroelm sahəsində aparılan tədqiqatlar, bu şəbəkənin həcmini və funksionallığını daha yaxşı anlamağımıza kömək etdi.
Həyatın özü, bu mikroskopik yollarla daşınan məlumat axınından ibarətdir.
Hər birimizdə, heç vaxt səyahət etmədiyimiz bir kainat gizlidir—
İnsan beyninin və sinir sisteminin mikroskopik görünüşü, hüceyrələrarası əlaqələri göstərir.
Sinir liflərinin ümumi uzunluğu, demək olar ki, kosmik məsafələri xatırladır.