Günümüzdə planetimizin hər yerində rast gəldiyimiz adi su bitkiləri, əslində Yerin ən qədim sakinləri arasında yer alır. Onlar milyard illərdir ki, Yer kürəsinin atmosferini dəyişdirən möcüzəvi bir qüvvəyə sahibdir.
Bu mikroskopik canlılar, dəmir yosunları adlandırılan qədim orqanizmlər, hələ də planetimizin dərinliklərində, oksigensiz mühitlərdə öz həyatlarını davam etdirirlər. Onlar, təxminən 2 milyard il əvvəl Yer kürəsində baş vermiş Böyük Oksigenləşmə Hadisəsinin əsas memarlarından hesab olunurlar.
Bu dəmir yosunları, fotosintez prosesi vasitəsilə günəş işığını enerjiyə çevirir, lakin onların xüsusiyyəti, havada olan oksigeni deyil, mühitdəki dəmir ionlarını istifadə etmələridir. Bu proses, yer qabığında böyük dəmir yataqlarının yaranmasına səbəb olmuşdur.
Beləliklə, biz bu gün nəfəs aldığımız havanın təmizlənməsində və Yer kürəsinin geoloji tarixinin formalaşmasında bu qədim canlıların rolunu anlamağa başlayırıq. Onların izləri hələ də torpağımızın altındadır.
Milyard illik susqunluğun ardından, torpağın altında gizlənən dəmir nəfəsi.
Yer qabığının dərinliklərində rast gəlinən dəmir yosunları.
Dəmir yosunları, fotosintez prosesi vasitəsilə günəş işığını enerjiyə çevirir, lakin onların xüsusiyyəti, havada olan oksigeni deyil, mühitdəki dəmir ionlarını istifadə etmələridir.