On doqquzuncu həftə — körpəniz yeni qoruyucu bir örtük qazanır! 19 heftelik hamimelik dövründə körpənin bütün hissi inkişafı — dad, qoxu, eşitmə, görmə, toxunma — sürətlə irəliləyir. Siz isə hərəkətlərini gündən-günə daha aydın hiss edirsiniz.

19 həftəlik hamiləlikdə körpəniz

Döl indi 15 sm, təxminən 240 qram — bir manqo boyundadır. Bu həftəki mühüm inkişaflar:

• Verniks kazeoza: Körpənin bütün bədənini örtən ağ, kremvari maddə (verniks) formalaşmağa başlayır. Bu örtük amniotik mayedən körpənin incə dərisini qoruyur.
• Hissi beyin mərkəzləri: Beyinin dad, qoxu, eşitmə, görmə, toxunma üçün ayrılan hissələri inkişaf edir.
• Böyrəklər: Tam fəal, gündəlik amniotik mayeye böyük miqdarda sidik ifraz edir.
• Saçlar: Baş saçları artmağa davam edir.

19 heftelik hamimelik əlamətləri

• Döl hərəkətlərinin artması: Körpə günün bəzi vaxtlarında daha aktiv, digərlərində sakit olur. Bu ritm normal fizioloji prosesdir.
• Arxa ağrısı artır: Qarın böyüdükcə bel ağrısı daha tez-tez yarana bilər. Düzgün duruş, möhkəm ayaqqabı kömək edir.
• Əl bilək ağrısı (karpal tunel): Hamiləlikdəki şişkinlik sinirləri sıxır — əllərdə keyimə ola bilər.
• Uzanma xətləri (stria): Qarın, döş, sağrı nahiyəsindəki uzanma xətləri görünür hala gəlir.

Körpənizlə kommunikasiya başlayın

19 heftelik hamimelik dövründə körpəniz anasının səsini eşidə bilir. Ona danışın, oxuyun, musiqi dinləyin. Araşdırmalar göstərir ki, doğuşdan sonra uşaqlar hamiləlikdə tez-tez eşitdikləri melodiyaları tanıyırlar.

Uzanma xətlərinin qarşısını almaq

• Dəri nəmləndirici: kakao yağı, zeytun yağı, aloe vera geli.
• Yavaş çəki artımı: Çox sürətli çəki artımı uzanma xəttini artırır.
• Hidrasiya: Dərini daxildən nəmləndirmək üçün çox su için.

Qidalanma

• DHA: Beyin hissi mərkəzlərinin inkişafı üçün omega-3 yağ turşuları vacibdir. Yağlı balıq, balıq yağı kapsulu.
• Sink: İmmun sistem, hüceyrə bölünməsi. Qırmızı ət, paxlalılar, qoz-fındıq.
• Antioxidantlar: A, C, E vitaminləri dəri sağlamlığını dəstəkləyir.

Tez-tez verilən suallar

19 heftelik hamimelikdə verniks nədir?
Verniks kazeoza — beyaz, peynir kimi görünən maddədir. Körpəni amniotik mayenin uzun müddətli təmasından qoruyur. Doğuşda bu örtük görünür. Adətən özü silinir.

19-cu həftədə körpənin hərəkəti azalıbsa nə etməli?
Hər gün 10 hərəkəti saymaq faydalıdır. Ümumiyyətlə 2 saat ərzində 10 hərəkət olmalıdır. Azalma hiss edirsinizsə, həkimə müraciət edin.

19 heftelik hamimelik dövründə körpənizlə hər gün danışın — bu əlaqə doğuşdan əvvəl başlayan bir bağdır.

MÜƏLLİF Aylin Əliyeva