Zürafa Haqqında Tam Məlumat – Fiziki Xüsusiyyətləri, Yaşayış, Qidalanma və Sosial Həyat

Zürafalar, təbiətin ən maraqlı və unikal canlılarından biridir. Onların uzun boynu, maraqlı davranışları və nadir bioloji xüsusiyyətləri onları heyvanlar aləmində xüsusi edən amillərdəndir. Bu məqalədə zürafaların fiziologiyası, yaşayış mühiti, qidalanması, çoxalması, sosial həyat və insanlarla əlaqəsi kimi mövzular ətraflı şəkildə izah olunacaq.

Zurafa haqqinda melumat

Zürafanın Ümumi Təsviri

Zürafalar, Afrika qitəsində yaşayan böyük memelilərdən biridir. Elmi adı Giraffa camelopardalis olan bu heyvan, uzun boynu və ayaqları ilə tanınır. Onlar həm yırtıcılardan qorunmaq, həm də yüksək ağaclardan yarpaqları yemək üçün uzun boynu inkişaf etdiriblər. Zürafaların bədən uzunluğu təxminən 4.5–6 metr, çəkisi isə 800–1,200 kq civarındadır. Dişi zürafalar kişilərdən bir qədər kiçik olur və ümumi davranışlarda da fərqliliklər müşahidə edilir.

Zürafaların Fiziki Xüsusiyyətləri

---

Boy və Boyun

Zürafaların ən diqqət çəkici xüsusiyyəti onların uzun boynudur. Boyun təxminən 1.8–2.4 metr uzunluğundadır. Qan dövranını təmin etmək üçün onların ürəyi çox güclü və böyükdür, təxminən 11 kq ağırlığında ola bilər. Bu, qanı başın ucuna qədər çatdırmaq üçün vacibdir.

Dəri və Naxış

Zürafaların dərisi fərqli naxışlarla örtülüdür. Bu naxışlar hər fərd üçün unikaldır, yəni zürafaları bir-birindən tanımaq mümkündür. Naxışlar həm də günəş şüalarının təsirini azaldaraq istilik tarazlığını qoruyur.

Ayaqlar və Hərəkət

Zürafaların uzun ayaqları sürətli qaçmağa imkan verir. Onlar saniyədə 16 km sürətlə rahat qaça bilirlər, təhlükə zamanı isə sürəti 55 km/saat-ə qədər çata bilir. Hərəkət zamanı uzun ayaqlar və boyun balansı təmin edir.

Zürafaların Yaşayış Mühiti

Zürafalar əsasən Afrika savannalarında və açıq meşəlik ərazilərdə yaşayırlar. Onlar su mənbələrinə yaxın olmağı sevirlər, lakin çox vaxt yarpaqlarla qidalanmağa üstünlük verirlər. Ən çox rast gəlinən ölkələr arasında Keniya, Tanzaniya, Zambiya və Botsvana yer alır. Zürafalar üçün yaşayış mühiti təhlükəsiz olmalı və kifayət qədər qida təmin etməlidir.

Qidalanma və Diyet

Zürafalar əsasən ot yeyən heyvanlardır, amma bəzi hallarda yarpaqları və meyvələri də qidalarına daxil edirlər. Onların sevimli qidası akasiya ağacının yarpaqlarıdır. Uzun boynu sayəsində onlar yırtıcı heyvanların çatmadığı yerdən qida ala bilirlər. Gündəlik su ehtiyacını yarpaqlardan və nadir hallarda çaylardan qarşılaya bilirlər.

Qida Vərdişləri

• Səhər və axşam saatlarında daha aktiv qidalanırlar.
• Uzun dilini (təxminən 45 sm) istifadə edərək yarpaqları ağaclardan çəkirlər.
• Yarpaq və budaqlar təkcə enerji mənbəyi deyil, həm də zürafaların su ehtiyacını təmin edir.

Zürafaların Sosial Həyatı

Zürafalar sosial heyvanlardır, lakin onların sürü strukturu fərqlidir. Sürü adətən 10–20 fərddən ibarət olur, lakin bəzi bölgələrdə 50–100 fərdlik böyük sürülər də müşahidə edilir. Sürü üzvləri bir-birinin təhlükəsizlik və qidalanmasını izləyir.

Sosial Davranış

• Zürafalar başlarını bir-birinə sürtməklə salamlaşırlar.
• Kişi zürafalar döyüşlərdə boynunu və başını istifadə edərək dominantlığı müəyyən edirlər.
• Dişi zürafalar bala baxışında birlik nümayiş etdirir və təhlükə anında bir-birini qoruyurlar.

Çoxalma və Balalar

Zürafaların çoxalması mövsümlə bağlı deyil, il boyu baş verir. Dişi zürafalar təxminən 15 ay hamilə qalır və adətən bir bala doğur. Bala doğulduqdan sonra dərhal ayağa qalxır və sürü ilə hərəkət etməyə başlayır. Yeni doğulmuş bala təxminən 1.8 metr uzunluğunda və 50–70 kq ağırlığındadır.

Balaların İnkişafı

• İlk bir neçə həftədə balalar ana tərəfindən qorunur.
• Təxminən 6 aylıqda bala sərbəst yeməyə başlayır.
• 4–5 yaşına çatdıqda yetkin zürafa boyuna və çəkisinə tam çatır.

Zürafaların Sağlamlığı və Həyat Müddəti

Zürafaların həyat müddəti təbiətdə təxminən 25 il, qəfəsdə isə 28–30 il ola bilər. Onlar əsasən yırtıcı heyvanlardan, xəstəliklərdən və qida çatışmazlığından qorunmalıdır. Zürafaların ürəyi və qan dövranı sistemi çox güclü olduğundan, boyunun uzunluğunu dəstəkləyir.

Sağlamlıq Riskləri

• Yırtıcı heyvanlar (aslan, çakal və s.) bala zürafaları hədəf alır.
• Dəri xəstəlikləri və parazitlər yetkin zürafaları təsir edə bilər.
• İnsan fəaliyyəti və yaşayış mühitinin məhdudlaşması nəsil azalmasına səbəb olur.

İnsanlarla Əlaqəsi və Qorunması

Zürafalar turizm və təbiət parklarında geniş maraq doğurur. Onların qorunması üçün müxtəlif layihələr həyata keçirilir. Beynəlxalq Təbiəti Qoruma Birliyi (IUCN) zürafaları təhlükə altında olan növlər siyahısına daxil edib. İnsanlar tərəfindən qeyri-qanuni ov və yaşayış mühitinin məhdudlaşdırılması zürafaların populyasiyasına böyük təhlükə yaradır.

Qoruma Proqramları

• Afrika qitəsində milli park və təbiət qoruqları yaradılıb.
• Zürafaların öyrənilməsi və təlim proqramları həyata keçirilir.
• Yerli əhali ilə maarifləndirmə layihələri zürafaların qorunmasına dəstək olur.

Maraqlı Faktlar

1. Zürafaların yuxu müddəti çox qısadır – gündə təxminən 30 dəqiqədən 2 saatadək yatırlar.
2. Onların boynu 7 sümükdən ibarətdir, eyni insan boynu kimi.
3. Zürafalar su içərkən ayaqlarını yayır və boynunu aşağıya əyir, bu çox həssas və riskli hərəkətdir.
4. Zürafaların ürəyi günəşdən 30 sm məsafədə yerləşir və təxminən 11 kq çəkir.