Akvarium Baliqları: Ev Akvariumu Üçün Tam Bələdçi və Baxım Tövsiyələri

January 2, 2026

6 3 minutes read

Akvarium sahibi olmaq yalnız bir hobbi deyil, həm də evinizdə sakitləşdirici və estetik bir atmosfer yaratmaqdır. Akvarium baliqları həm gözəl görünüşləri, həm də unikal davranışları ilə diqqət çəkir. Bu məqalədə akvarium dünyasına tam giriş edəcək, balıqların növlərindən, baxım qaydalarına qədər hər şeyi öyrənəcəksiniz.

Akvarium baliqlari haqqinda melumat

Akvarium Baliqları Nədir?

Akvarium baliqları — insanların evdə, ofisdə və ya digər məkanlarda saxlaya biləcəyi, xüsusi su şəraitinə uyğunlaşdırılmış balıq növləridir. Bu balıqlar təbii mühitlərindən fərqli olaraq, süni su mühitində yaşadıqları üçün xüsusi qayğı tələb edirlər. Akvarium balıqları həm dekorativ məqsədlər üçün, həm də hobbi olaraq sevilir.

Ən məşhur akvarium balıqları arasında qoldfish, betta, guppi, neon tetra, moli və diskus balıqları yer alır. Hər birinin öz fərqli görünüşü, davranışı və su mühiti tələbləri var.

Akvarium Balıqlarının Tarixi

Akvariumçılıq insanlıq tarixində uzun bir yol keçib. İlk dəfə akvariumlar eramızdan əvvəlki dövrlərdə Mesopotamiya və Misir ərazilərində mövcud olmuşdur. Balıqlar ilk növbədə qida mənbəyi kimi saxlanılırdı. Lakin 19-cu əsrdə, xüsusən Avropada, bəzək məqsədli akvarium balıqları populyarlaşdı.

Bugünkü dövrdə akvariumçılıq bir sənət və elm kimi inkişaf etmişdir. Akvarium balıqları həm genetik olaraq seleksiya edilərək gözəl rənglər əldə edilmiş, həm də müxtəlif su şəraitlərinə uyğunlaşdırılmışdır.

Akvarium Balıqları Növləri

Akvarium balıqları çox geniş çeşiddədir və əsasən aşağıdakı kateqoriyalara bölünür:

1. Şirin Su Balıqları

Bu balıqlar ev akvariumlarında ən çox istifadə olunur. Şirin su balıqları arasında quppi, tetra, moli, plati və betta populyardır. Onların baxımı nisbətən asandır və müxtəlif akvarium şəraitinə uyğunlaşa bilirlər.

Quppi: Rəngli və canlı balıqdır, çoxalma qabiliyyəti yüksəkdir.
Neon Tetra: Kiçik ölçülü, parlaqlığı ilə diqqət çəkən balıqdır.
Betta: Təklikdə yaşaya bilən, döyüşçü xarakteri ilə tanınır.

2. Duzlu Su Balıqları

Duzlu su balıqları daha mürəkkəb baxım tələb edir. Onlar rəngarəng mercan akvariumları üçün idealdır. Məşhur növlərə clownfish, tang, goby və angelfish daxildir.

Clownfish: Nemo balığı kimi məşhurdur, sərin və dekorativdir.
Blue Tang: Böyük ölçülü, aktiv və diqqət çəkici rənglərə malikdir.

3. Böyük və Diskus Balıqlar

Diskus balıqları Amazon çayından gəlir və akvariumçılığın kralı hesab olunur. Onlar diqqət tələb edir, çünki suyun temperaturu, pH səviyyəsi və qida balansı çox vacibdir.

Diskus Balığı: Yüksək baxım tələb edən, lakin gözəl və sülhsevər balıqdır.
Angelfish: Zərif və dekorativdir, digər şirin su balıqları ilə uyğunlaşır.

Akvarium Balıqlarının Baxımı

Balıqların sağlam və uzunömürlü olması üçün düzgün akvarium baxımı çox vacibdir. Baxım əsasən aşağıdakı aspektləri əhatə edir:

1. Akvariumun Ölçüsü

Akvarium ölçüsü balıqların növünə və sayına uyğun olmalıdır. Kiçik akvariumlarda su tez çirklənir və balıqların sağlamlığı risk altına düşür.

10 litrlik akvarium: Kiçik balıqlar üçün.
40–60 litrlik akvarium: Orta ölçülü balıqlar üçün.
100 litrdən böyük akvarium: Böyük və aktiv balıqlar üçün.

2. Su Keyfiyyəti

Balıqların yaşayışı üçün suyun təhlükəsiz, oksigenlə zəngin və stabil olması vacibdir.

pH səviyyəsi: 6.5–7.5 (şirin su balıqları üçün).
Temperatur: 22–28°C, balığın növünə görə dəyişir.
Filtrasiya: Su təmizliyi və oksigen səviyyəsini qoruyur.

3. Qidalanma

Balıqların düzgün qidalanması onların sağlamlığı üçün həyati əhəmiyyət kəsb edir. Akvarium balıqları üçün yemlər əsasən quru, dondurulmuş və canlı qida şəklində olur.

Quru yem: Quppi və tetra kimi balıqlar üçün idealdır.
Dondurulmuş yem: Artemiya və ya qan kurdu balıqlar üçün yaxşı qida mənbəyidir.
Canlı yem: Betta və predatory növlər üçün istifadə olunur.

4. Akvarium Dekorasiyası

Dekorasiya yalnız estetik deyil, həm də balıqlar üçün sığınacaq rolunu oynayır. Bitkilər, daşlar, mağaralar və süni mercanlar balıqların stresini azaldır və çoxalmalarına şərait yaradır.

Balıqların Sağlamlığını Qorumaq

Balıqlar xəstəliklərə qarşı həssasdır. Ən çox rast gəlinən xəstəliklər balıq göyərməsi, ağ ləkələr, qanad və quyruq çürüməsi kimi hallardır.

Müntəzəm su dəyişimi: Hər həftə 10–20% suyun dəyişdirilməsi xəstəlik riskini azaldır.
Filtr və hava sistemi: Oksigenin kifayət qədər olması üçün vacibdir.
Qida balansı: Aşırı qidalanma və ya natamam qidalanma xəstəlik yarada bilər.

Akvarium Balıqlarının Davranışı

Balıqların davranışı onların növü və ətraf mühitinə görə dəyişir.

Sosial balıqlar: Quppi və tetra sürü halında yaşamağı sevir.
Tək yaşayan balıqlar: Betta balığı öz sahəsini qorumağa meyllidir.
Aktiv balıqlar: Diskus və angelfish gün ərzində çox hərəkət edir və akvariumda maraqlı görüntü yaradır.

Balıqların davranışını izləmək həm onların sağlamlığı haqqında ipucları verir, həm də evdə əyləncəli bir təcrübə təmin edir.

Akvarium Qurulması və Planlaması

Yeni akvarium quran zaman bir neçə vacib məqamı nəzərə almaq lazımdır:

Yer seçimi: Günəş işığından uzaq, sabit temperaturlu bir yer seçin.
Akvarium yuyulması: Yeni akvarium ilk dəfə istifadə olunmazdan əvvəl yuyulmalıdır.
Filtr və istilik sistemi: Balıqların su şəraitini qorumaq üçün vacibdir.
Bitkilər və dekorasiya: Balıqların stresini azaltmaq üçün əlavə edilir.
Balıqların yerləşdirilməsi: İlk əvvəl 2–3 balıq əlavə edin, suya uyğunlaşması üçün 2 həftə gözləyin.

Akvarium Balıqlarının Çoxalması

Balıqların çoxalması həm maraqlı, həm də çətin bir prosesdir. Hər növün çoxalma xüsusiyyətləri fərqlidir:

Quppi və moli: Tez çoxalır, yumurta və canlı doğum edə bilər.
Betta: Yumurtaları qorumaq üçün xüsusi şərait tələb edir.
Diskus: Yumurtaları sularda və bitkilərdə yerləşdirir, valideynlər yumurtaları qoruyur.

Çoxalma zamanı balıqların qidalanması, suyun təmizliyi və temperaturu diqqətlə izlənməlidir.

Akvarium Balıqlarının Estetik və Psixoloji Faydaları

Akvarium balıqları yalnız dekorativ deyil, həm də insan sağlamlığı üçün faydalıdır.

Stressi azaltmaq: Balıqları izləmək sakitləşdirici təsir göstərir.
Konsentrasiyanı artırır: Evdə və ofisdə diqqəti cəmləməyə kömək edir.
Təhsili dəstəkləyir: Uşaqlar üçün biologiya və ekosistem mövzusunu öyrənmək üçün əla vasitədir.