Pişiklər haqqında tam məlumat | Pişik növləri, baxımı və sağlamlığı
Pişiklər insanlarla ən çox sevgi və bağlılıq yaradan ev heyvanlarından biridir. Onlar həm sadiq, həm də müstəqil xarakterləri ilə tanınır. Bu məqalədə pişiklər haqqında geniş məlumat verəcək, onların tarixi, növləri, davranışı, sağlamlığı və evdə saxlanması haqqında ətraflı məlumat təqdim edəcəyik.
Pisik haqqinda melumat
Pişiklərin tarixi və mənşəyi
Pişiklərin insanlarla birlikdə yaşaması təxminən 9-10 min il əvvəl, Yaxın Şərqdə başlamışdır. İlk pişiklər əsasən ovçu heyvanlar kimi insanlar tərəfindən yetişdirilirdi. Onlar taxıl anbarlarında siçan və digər gəmiriciləri ovlayaraq insanlara xidmət edirdilər. Tarix boyunca pişiklər müxtəlif mədəniyyətlərdə fərqli simvolik mənalar daşıyıb. Misirdə pişiklər müqəddəs heyvan hesab olunurdu və onları zədələmək ciddi cəzalarla nəticələnirdi.
Pişik növləri və cinsləri
Pişiklər çox müxtəlif cinslərə malikdir və hər birinin özünəməxsus xarakteri, görünüşü və ehtiyacları var. Ümumi olaraq pişiklər iki əsas kateqoriyaya ayrılır: ev pişikləri və saf cins pişiklər.
Populyar pişik cinsləri
- Siam pişiyi – Mavi gözlü, incə bədənli və səs-küylü pişiklərdir. Çox sosial və insanlarla tez əlaqə qururlar.
- Maine Coon – Böyük, tüklü və mehriban pişik cinsidir. Soyuq havalara dözümlüdür.
- Pers pişiyi – Uzun tüklü və sakit təbiətli pişiklərdir. Baxımı nisbətən çox vaxt tələb edir.
- Bengal – Leopard kimi görünüşü olan aktiv və enerjili pişiklərdir.
Ev pişikləri
Ev pişikləri qarışıq cinslərdən ibarət olur və adətən sağlam və adaptasiya oluna bilən heyvanlardır. Onlar müstəqil, lakin sahiblərinə qarşı sadiq olurlar.
Pişiklərin davranışı və psixologiyası
Pişiklərin davranışı insanlarla müqayisədə çox fərqlidir. Onlar həm müstəqil, həm də sosial heyvanlardır.
Sosial davranış
Pişiklər sahiblərinə qarşı müxtəlif davranışlarla bağlılıq göstərir: sürtmək, başını əymək və qucaqlanmaq kimi. Sosiallaşma erkən yaşda başlayır və pişiklərin gələcəkdə insanlarla münasibətini formalaşdırır.
Ovçuluq instinkti
Pişiklər hələ də ovçuluq instinktini saxlayırlar. Oyuncaqlar vasitəsilə ovçuluq bacarıqlarını inkişaf etdirə bilərlər. Bu onların zehni və fiziki sağlamlığı üçün vacibdir.
Kommunikasiya
Pişiklər müxtəlif səslərlə və bədən hərəkətləri ilə ünsiyyət qururlar. Məsələn, miyavlama diqqət çəkmək üçün istifadə olunur, qıvrılma rahatlıq və razılıq ifadə edir.
Pişiklərin qidalanması
Pişiklərin sağlamlığı onların düzgün qidalanmasından asılıdır. Onlar əsasən ətsevər heyvanlardır və yüksək proteinli qidalarla qidalanmalıdırlar.
Ev pişikləri üçün qida
- Kommersiya qidaları: Keyfiyyətli quru və yaş yemlər, balanslı vitamin və minerallar ehtiva edir.
- Ev qidaları: Bişmiş ət, yumurta və bəzi tərəvəzlər təhlükəsizdir, lakin soğan, sarımsaq və şokolad qadağandır.
- Su: Daim təmiz və təzə su təmin edilməlidir.
Pişiklərin sağlamlığı
Pişiklərin uzun və sağlam həyat sürməsi üçün müntəzəm baytarlıq müayinəsi vacibdir.
Vaccinasiya və profilaktika
Pişiklər müxtəlif xəstəliklərə qarşı peyvənd olunmalıdır, məsələn: panleukopeniya, herpes və kalisiviroz. Parazitlərə qarşı da profilaktik tədbirlər görülməlidir.
Xəstəlik əlamətləri
- İştahsızlıq
- Yuxusuzluq və ya həddindən artıq yatma
- Qusma və ishal
- Tüklərin tökülməsi və dəridə problemlər
Hər hansı əlamət görünərsə, dərhal baytara müraciət etmək lazımdır.
Pişiklərin baxımı
Pişiklərin rifahı üçün onların təmizliyi və rahatlığı vacibdir.
Tüklərin baxımı
Uzun tüklü pişiklər gündəlik daraqlanmalıdır, qısa tüklü pişiklər isə həftədə bir neçə dəfə daraqlanmaqla kifayətlənir.
Qum qutusu
Pişiklər təmiz və rahat bir qum qutusuna malik olmalıdır. Qutunun yeri sakit və asan əlçatan olmalıdır.
Fiziki fəaliyyət
Pişiklər aktiv heyvanlardır və oyun vasitəsilə hərəkət etmələri onların fiziki və zehni sağlamlığı üçün vacibdir. Oyuncaqlar və tırmanma imkanları təqdim etmək tövsiyə olunur.
Pişiklərin psixoloji rifahı
Pişiklərin emosional sağlamlığı onların davranışlarını birbaşa təsir edir. Stress və tənha qalmaq onların sağlamlığını pozur.
- Sosiallaşma: Digər heyvanlarla və insanlarla əlaqə.
- Oyuncaq və əyləncə: Ovçuluq instinkti üçün oyunlar.
- Rahat mühit: Səs-küydən uzaq, təhlükəsiz məkan.
Pişiklərin çoxalması və yetkinləşməsi
Pişiklər 6-12 aylıq olarkən yetkinlik yaşına çatırlar. Çoxalmanın idarə olunması üçün sterilləşdirmə və ya kastre əməliyyatları vacibdir. Bu, həm sağlamlıq, həm də şəhər mühitində pişik populyasiyasının nəzarətdə saxlanması üçün önəmlidir.
Pişiklər və insanlar
Pişiklər yalnız ev heyvanı olmaqla qalmır, həm də insanlara bir çox fayda verir:
- Stressi azaldır
- Tənhalığı aradan qaldırır
- Sosial bacarıqları inkişaf etdirir
Onların müşahidəsi və qayğısına qalmaq həm əyləncəli, həm də terapevtik təcrübədir.
