Televizor haqqında tam bələdçi | Tarix, növlər və Smart TV məlumatları
Televizor, müasir həyatın ayrılmaz hissəsinə çevrilmiş cihazdır. Bu gün evlərimizdə, iş yerlərində, ictimai yerlərdə və hətta açıq havada belə televizorlar vasitəsilə informasiya alır, əylənirik və təhsil alırıq. Televizor sadəcə əyləncə vasitəsi deyil, həm də dünyada baş verən hadisələrdən xəbərdar olmaq üçün vacib bir alətdir. Bu məqalədə televizorun tarixi, texnoloji xüsusiyyətləri, növləri, seçim qaydaları və istifadəsi haqqında hərtərəfli məlumat təqdim olunacaq. Məqalə həm yeni başlayanlar üçün, həm də televizor texnologiyasına marağı olanlar üçün faydalı olacaq.
Televizor haqqinda melumat
1. Televizorun tarixi
Televizorun yaranması XX əsrin əvvəllərinə təsadüf edir. İlk televizor prototipləri 1920-ci illərdə ixtira olunmuşdur.
- 1920–1930-cu illər – Televiziya texnologiyasının inkişafının başlanğıcıdır. John Logie Baird və Philo Farnsworth kimi alimlər ilk televizor cihazlarını yaratmışlar. Bu cihazlar analoq siqnalları istifadə edərək şəkil göstərirdi.
- 1940–1950-ci illər – Televizorlar kütləvi istehsala çıxarılmağa başladı və ABŞ, Böyük Britaniya və digər ölkələrdə evlərdə televiziya istifadəsi yayılmağa başladı.
- 1960–1970-ci illər – Rəngli televizorlar bazara çıxarıldı və əyləncə dünyasında inqilab baş verdi. Bu dövrdə televizor həm əyləncə, həm də informasiya mənbəyi kimi önəm qazandı.
- 1980–1990-cu illər – Kabel televiziyası və peyk yayımı inkişaf etdi, kanal sayı artdı və televiziya daha interaktiv hala gəldi.
- 2000-ci illərdən bu günə qədər – Rəqəmsal televizorlar, LED, LCD və Smart TV texnologiyaları ortaya çıxdı, internet və multimedia ilə inteqrasiya imkanları artdı.
Bu tarix göstəricisi göstərir ki, televizor texnologiyası daim inkişaf edir və həyatımızı daha da rəngləndirir.
2. Televizorun iş prinsipi
Televizor görüntü və səsi göstərmək üçün elektron və ya rəqəmsal siqnallardan istifadə edir. Onun əsas komponentləri bunlardır:
- Ekran – Görüntünü göstərən hissədir. LCD, LED, OLED və QLED ekranlar geniş yayılıb.
- Prosessor və qrafik çip – Siqnalı emal edir və ekrana ötürür.
- Səs sistemi – Dinləyici üçün səsi çıxaran dinamiklərdən ibarətdir.
- Giriş və çıxış portları – HDMI, USB, AV, Ethernet kimi portlar vasitəsilə televizora əlavə cihazlar qoşmaq mümkündür.
Televizor siqnalı qəbul edir, onu emal edir və görüntü ilə səsi sinxron şəkildə ekrana ötürür. Müasir Smart TV-lərdə bu proses daha mürəkkəbdir, çünki onlar həm internet, həm də tətbiqlər vasitəsilə əlavə məzmun təqdim edə bilir.
3. Televizor növləri
Televizor texnologiyası illər ərzində inkişaf etdikcə bir neçə növ meydana çıxıb. Ən populyar növlər bunlardır:
3.1. CRT (Katod şüa borulu) televizorlar
CRT televizorlar ənənəvi televizor kateqoriyasına aiddir.
- Üstünlükləri: Uzunömürlülük, ucuz qiymət
- Məhdudiyyətləri: Böyük və ağır, yüksək enerji sərfi
3.2. LCD televizorlar
LCD (Liquid Crystal Display) televizorlar incə ekranları ilə tanınır.
- Üstünlükləri: Daha az enerji sərfi, yüngül və incə dizayn
- Məhdudiyyətləri: Baxış bucağı məhduddur, bəzi modellərdə rəng dəqiqliyi aşağıdır
3.3. LED televizorlar
LED televizorlar LCD texnologiyasının inkişaf etmiş variantıdır, arxa işıqlandırma LED-lərlə həyata keçirilir.
- Üstünlükləri: Daha yaxşı kontrast və rəng dəqiqliyi, enerji səmərəliliyi
- Məhdudiyyətləri: Qara rəng bəzən kifayət qədər dərin olmur
3.4. OLED televizorlar
OLED (Organic Light Emitting Diode) televizorlar hər pikselin öz işığını yayması prinsipi ilə işləyir.
- Üstünlükləri: Yüksək kontrast, canlı rənglər, incə dizayn
- Məhdudiyyətləri: Qiyməti yüksək, uzun müddət eyni görüntü ilə qaldıqda yanma riski
3.5. QLED televizorlar
QLED (Quantum Dot LED) televizorlar LED texnologiyasını kvant nöqtələrlə birləşdirir.
- Üstünlükləri: Daha parlaq və doymuş rənglər, yüksək parlaqlıq
- Məhdudiyyətləri: OLED qədər qara rəng dərinliyi təqdim etməyə bilər
3.6. Smart TV-lər
Smart televizorlar internetə qoşula bilir, tətbiqləri işlədə bilir və multimedia məzmununa çıxış imkanı verir.
- Üstünlükləri: Streaming xidmətlərinə qoşulma, interaktivlik, səsli idarə
- Məhdudiyyətləri: Qiyməti yüksək ola bilər, bəzi modellərdə proqram təminatı yenilənməyə bilər
4. Televizor seçərkən diqqət edilməli məqamlar
Televizor alarkən aşağıdakı parametrlərə diqqət etmək lazımdır:
- Ekran ölçüsü və baxış məsafəsi – Televizorun ölçüsü otaq ölçüsünə uyğun olmalıdır. Optimal baxış məsafəsi, ekran diaqonalının 2-3 qatıdır.
- Qətnamə (Resolution) – HD, Full HD, 4K, 8K kimi qətnamələr mövcuddur. Yüksək qətnamə daha aydın və detallı görüntü verir.
- Texnologiya (LCD, LED, OLED, QLED) – Hər texnologiyanın öz üstünlükləri var.
- Smart xüsusiyyətlər – Əgər internetdən film izləmək və tətbiqlərdən istifadə etmək istəyirsinizsə Smart TV seçilməlidir.
- Əlavə portlar – HDMI, USB, AV, Ethernet portları cihazlarla inteqrasiya üçün vacibdir.
- Səs sistemi – Daxili səs keyfiyyəti kifayət etmirsə, əlavə soundbar istifadə etmək olar.
- Qiymət və zəmanət – Bazarda qiymət aralığı böyükdür; zəmanət və servis xidmətləri də diqqətə alınmalıdır.
5. Televizorun üstünlükləri
Televizorun həyatımıza gətirdiyi bir çox üstünlüklər vardır:
- Əyləncə – Film, serial, oyun və musiqi vasitəsilə vaxt keçirmək.
- Təhsil və informasiya – Xəbərlər, sənədli filmlər və təhsil proqramları.
- Sosial inteqrasiya – İdman və digər canlı yayım hadisələrini izləmək.
- Multimedia və internet – Smart TV-lər vasitəsilə internetdə sörf və tətbiqlərdən istifadə.
6. Televizorun gələcəyi
Texnologiyanın inkişafı ilə televizorlar da dəyişir:
- 8K və daha yüksək qətnamələr – Daha real görüntü və detallar.
- Süni intellekt inteqrasiyası – Səsli idarə və istifadəçi davranışına uyğun tövsiyələr.
- Flexible və rollable ekranlar – Ekranların əyilə və rulon kimi sarıla biləcəyi modellər.
- Virtual və artırılmış reallıq funksiyaları – Daha interaktiv və immersiv əyləncə.
Gələcəkdə televizorlar yalnız görüntü göstərən cihaz olmayacaq, həm də interaktiv mərkəz rolunu oynayacaq.
7. Televizorun baxımı və istifadəsi
Televizorun uzunömürlü olması üçün bir neçə qaydaya əməl etmək lazımdır:
- Toz və nəmə qarşı qoruma – Ekranı yumşaq parça ilə təmizləmək, yüksək nəmlikdən uzaq saxlamaq.
- İşıq və istilik faktorları – Birbaşa günəş işığından və qızdırıcı cihazlardan uzaq yerləşdirmək.
- Sabit enerji təminatı – Ani elektrik qırılmalarına qarşı UPS və ya stabilizator istifadə etmək.
- Proqram yeniləmələri – Smart TV-lərdə proqram təminatını müntəzəm yeniləmək.
8. Televizor haqqında tez-tez verilən suallar (FAQ)
Sual 1: Televizor üçün hansı ekran ölçüsü ideal hesab olunur?
Cavab: Otaq ölçüsünə uyğun olaraq, baxış məsafəsi ekranın 2-3 qatına bərabər olmalıdır.
Sual 2: OLED və QLED arasında hansı daha yaxşıdır?
Cavab: OLED daha dərin qara və yüksək kontrast verir, QLED isə daha parlaq rənglər təqdim edir.
Sual 3: Smart TV-lər internet olmadan işləyə bilərmi?
Cavab: Bəli, Smart TV-lər adi televizor kimi kanal qəbul edə bilər, amma internet funksiyaları məhdudlaşır.
Sual 4: Televizorun enerji sərfi necə azalır?
Cavab: LED və OLED televizorlar daha az enerji sərf edir, arxa işıq səviyyəsini tənzimləmək də kömək edir.
