Məzuniyyət ərizəsi — işçinin illik məzuniyyətini, ödənişsiz məzuniyyətini və ya digər növ məzuniyyətini rəsmən tələb etmək üçün yazdığı sənəddir. Düzgün yazılmış məzuniyyət ərizəsi həm işçinin hüququnu qoruyur, həm də işəgötürənlə rəsmi sənəd mübadiləsini təmin edir. Məzuniyyət ərizəsi necə yazılır — bu, hər bir işçinin bilməli olduğu praktik bacarıqdır.

Bu məqalədə məzuniyyət ərizəsinin strukturu, yazılma qaydaları, müxtəlif növlər üzrə hazır nümunələr, sıx edilən səhvlər və Azərbaycan Əmək Məcəlləsinə əsaslanan məlumatlar verilir. Ərizə növündən asılı olmayaraq — illik məzuniyyət, ödənişsiz məzuniyyət, akademik məzuniyyət — bu bələdçi sizə lazım olan şablonu tapıb uyğunlaşdırmağa kömək edəcək.

Məzuniyyət Ərizəsi Nədir?

Məzuniyyət ərizəsi — işçinin müəyyən müddətə iş yerindən ayrılmaq hüququnu rəsmi olaraq tələb etdiyi yazılı müraciətidir. Şifahi tələb kifayət deyil — məzuniyyətin rəsmiləşməsi üçün yazılı ərizə olmalı, işəgötürən isə yazılı əmr verməlidir.

Məzuniyyət ərizəsinin əhəmiyyəti:

• İşçinin hüququnu sənədləşdirir — şifahi söz arqument deyil;
• Tarixlər dəqiqləşir — başlanğıc və bitmə tarixi yazılı qeyd olunur;
• İşəgötürən üçün planlaşdırma imkanı yaradır;
• Mübahisə halında hüquqi sübut rolunu oynayır.

Məzuniyyət Növləri — Qısa Baxış

Məzuniyyət ərizəsi yazmazdan əvvəl hansı növ məzuniyyət istədiyinizi bilmək lazımdır. Azərbaycan Əmək Məcəlləsinin müvafiq maddələrinə görə əsas məzuniyyət növləri:

Hər növ üçün ərizənin strukturu eynidir, lakin məzmunu fərqlidir. Növü düzgün qeyd etmək — xüsusilə Əmək Məcəlləsinin müvafiq maddəsinə istinad etmək — ərizənin tez qəbul edilməsinə kömək edir.

Məzuniyyət Ərizəsinin Strukturu

Məzuniyyət ərizəsi necə yazılır sualının cavabı əslində çox sadədir. Hər bir məzuniyyət ərizəsi dörd əsas hissədən ibarətdir:

Ərizənin mətninin əsas hissəsində üç şeyi dəqiq qeyd etmək vacibdir: hansı növ məzuniyyət istədiyiniz, neçə gün, hansı tarixdən neçəyə qədər. Bu üç məlumat olmadan ərizə natamam sayılır.

Məzuniyyət Ərizəsi Yazılma Qaydaları

Məzuniyyət ərizəsi yazarkən aşağıdakı qaydalara əməl edin:

• Rəsmi üslub — danışıq dili, jarqon işlətməyin; “mən istəyirəm” əvəzinə “sizdən xahiş edirəm” yazın;
• Dəqiq tarixlər — gün, ay, il şəklində yazın; “gələn həftə” kimi qeyri-müəyyən ifadələrdən qaçın;
• Maddəyə istinad — hansı Əmək Məcəlləsi maddəsinə əsaslandığınızı qeyd edin (mütləq deyil, lakin daha rəsmi görünür);
• İmza — əl ilə atılmış imza mütləqdir; skan edilmiş imza rəsmi deyil;
• Tarix — ərizənin yazıldığı tarix göstərilməlidir;
• Qısalıq — məzuniyyət ərizəsi 5-10 cümlə kifayətdir; uzun izahat lazım deyil.

İllik Məzuniyyət Ərizəsi Nümunəsi

İllik əsas məzuniyyət işçinin hüququdur — Əmək Məcəlləsinin 114-cü maddəsinə görə minimum 21 təqvim günü ödənişli məzuniyyət verilir. Ərizə bu hüquqdan istifadə etmək üçün yazılır.

1. İllik əsas məzuniyyət

2. Məzuniyyətin vaxtından əvvəl götürülməsi (növbədən kənar)

3. Məzuniyyətin hissə-hissə götürülməsi

4. Təhsil məzuniyyəti (sessiya üçün)

Məzuniyyəti Yarımçıq Kəsmə (Geri Çağırma) Ərizəsi

Bəzən işçi məzuniyyət dövründə işə qayıtmağa məcbur olur. Bu halda da yazılı razılıq lazımdır:

5. Məzuniyyətdən erkən qayıtma razılığı

Məzuniyyət Ərizəsini Hara Vermək Lazımdır?

Ərizəni adətən birbaşa rəhbərə, kadrlar şöbəsinə və ya insan resursları departamentinə verirlər. Kiçik şirkətlərdə bu, birbaşa direktorun özüdür. Ərizə verilən andan etibarən işəgötürən onu rəsmiləşdirməli — müvafiq əmr verməlidir.

Qanuna görə işəgötürən illik ödənişli məzuniyyəti verməyi ilk növbədə məzuniyyət cədvəlinə görə planlaşdırır. Cədvəl hər ilin yanvarında tərtib olunur. Lakin işçinin xahişi ilə cədvəldən kənar da məzuniyyət mümkündür — işəgötürənin razılığı olduqda.

Məzuniyyət Ərizəsini Elektron (Email) Göndərmək Olar?

Azərbaycan qanunvericiliyi bu barədə birbaşa tələb müəyyən etmir. Praktikada:

• Böyük şirkətlərdə korporativ e-mail vasitəsilə göndərilən ərizə qəbul edilir;
• Kadrlar proqramları (1C, SAP, HR sistemi) olan şirkətlərdə sistem üzərindən müraciət edilir;
• Kiçik müəssisələrdə kağız ərizə daha etibarlıdır;
• Mübahisə halında kağız ərizə daha güclü sübut hesab olunur.

İmza məsələsi kritikdir: elektron göndərmə zamanı elektron imza (ASAN İmza) istifadə edilmirsə, kağız ərizəni ayrıca da vermək tövsiyə olunur.

Sıx Edilən Səhvlər

Məzuniyyət ərizəsi yazarkən ən çox rast gəlinən səhvlər:

• Tarixin qeyd edilməməsi — “gələn ay” yazmaq kifayət deyil, dəqiq tarix lazımdır;
• Neçə gün olduğunun göstərilməməsi — yalnız tarixlər deyil, gün sayı da yazılmalıdır;
• İmzanın olmadığı — imzasız ərizə hüquqi qüvvə daşımır;
• Növün göstərilməməsi — illik, ödənişsiz, təhsil məzuniyyəti — hansı olduğu qeyd olunmalıdır;
• Surətin saxlanılmaması — ərizənin bir nüsxəsini həmişə özünüzdə qoruyun.

Əlaqəli Məqalələr

Məzuniyyət ərizəsi ilə yanaşı, aşağıdakı mövzular da sizə faydalı ola bilər:

• Öz hesabına (ödənişsiz) məzuniyyət ərizəsi — şəxsi səbəblər, ailə işi, ödənişsiz məzuniyyətin qaydaları və 5 hazır şablon
• Direktora ərizə forması — bütün növlər — 25+ ərizə nümunəsi: işdən çıxma, vəzifə dəyişikliyi, şikayət, sənəd alma, məzuniyyət və daha çox
• Aliment məbləği və hesablanması — ailə hüququ, boşanmadan sonra uşaq saxlama öhdəlikləri
• Boşanma proseduru — sənədlər, müddətlər, məhkəmə yolu

Tez-tez Verilən Suallar

Məzuniyyət ərizəsi neçə gün əvvəl verilməlidir?
Qanunda dəqiq müddət yoxdur, lakin praktikada ən az 2 həftə əvvəl vermək tövsiyə olunur. İşəgötürən əvəzçi tapıb planlaşdırma edə bilsin deyə erkən müraciət daha yaxşıdır.

İşəgötürən məzuniyyəti verməyi rədd edə bilərmi?
İllik ödənişli məzuniyyəti tamamilə rədd etmək olmaz — bu işçinin hüququdur. Lakin vaxtını, yəni tarixi, istehsalat zərurətinə görə dəyişdirmək mümkündür. Ödənişsiz məzuniyyət isə işəgötürənin ixtiyarındadır.

Məzuniyyət zamanı xəstələnsəm nə baş verir?
Məzuniyyət dövründə alınan xəstəlik vərəqəsi məzuniyyəti uzadır — yəni xəstə olduğunuz günlər məzuniyyətdən sayılmır, sonraya keçirilir. Bunun üçün xəstəlik vərəqəsini işəgötürənə vermək kifayətdir.

Məzuniyyət pulu nə vaxt ödənilir?
Əmək Məcəlləsinə görə məzuniyyət haqqı məzuniyyət başlamazdan ən azı 3 gün əvvəl ödənilməlidir.

Yeni işə girmiş işçi nə vaxt məzuniyyət götürə bilər?
Əmək Məcəlləsinə görə işçi eyni işəgötürəndə ardıcıl 6 ay işlədikdən sonra illik məzuniyyət hüququ qazanır. Bəzi hallarda (hamiləlik, yetkinlik yaşına çatmayan uşaqlar) bu müddət gözlənilmədən də məzuniyyət verilə bilər.

Yekun

Məzuniyyət ərizəsi necə yazılır sualının cavabı sadədir: kimə, kimdən, hansı növ məzuniyyət, neçə gün, hansı tarixdə — bu beş məlumatı rəsmi üslubda, imzalı və tarixli yazın. Ərizəni vaxtında, surətini saxlayaraq verin. Yuxarıdakı nümunələrdən öz vəziyyətinizə uyğun olanı seçib uyğunlaşdırın.

Daha geniş ərizə nümunə bazası, o cümlədən işdən çıxma, şikayət, vəzifə dəyişikliyi, sənəd alma kimi digər iş yeri ərizələri üçün direktora ərizə forması məqaləmizə baxın. Öz hesabına (ödənişsiz) məzuniyyət haqqında isə öz hesabına məzuniyyət ərizəsi məqaləmiz ətraflı məlumat verir.

Daylyaz.com işçilərə öz əmək hüquqlarını tanımaqda kömək etməyi hədəfləyir.

MÜƏLLİF Admin